Vandamme ziet vrijhandelsakkoord met VS wankelen

Hendrik Vandamme, voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat, staat in ledenblad Drietand stil bij het “politieke spel” rond het vrijhandelsakkoord tussen de VS en Europa. Vandamme is zeker niet de grootste supporter van TTIP – “voor de dierlijke sectoren zijn de voordelen ver te zoeken” – maar een eenzijdig negatief verhaal voor landbouw is het volgens hem niet. “Voor de sectoren groenten en fruit zijn er nieuwe handelsmogelijkheden na het uit de wereld helpen van wederzijdse sanitaire beperkingen en verplichtingen.” Het handelsakkoord met Canada (CETA) noemt Vandamme een testcase voor TTIP, en hij voegt meteen enkele bedenkingen toe.

In Drietand besteedt ABS-voorzitter Hendrik Vandamme aandacht aan het vrijhandelsakkoord tussen de VS en Europa. Daar is de voorbije dagen veel over gezegd en geschreven omdat in Duitse en Franse regeringskringen het geloof in een akkoord weg lijkt. “De Europese Commissie daarentegen beweerde deze week nog dat de gesprekken in alle sereniteit en openheid doorgaan. Tegen beter weten in waarschijnlijk, want in de VS komen de presidentiële verkiezingen van november eraan. Frankrijk en Duitsland hebben verkiezingen in 2017 en al die landen zullen vandaag geen standpunt meer innemen in het kader van TTIP”, analyseert Vandamme.

Voor de landbouwsector is TTIP een complex verhaal. “Niet eenzijdig negatief”, zegt Hendrik Vandamme, verwijzend naar nieuwe exportmogelijkheden voor Europese groenten en fruit. Bezorgd is hij wel over de impact op de dierlijke sectoren. “Veehouders in gans Europa vrezen het kind van de rekening te worden. Wie zijn wij tegenover de mastodonten uit de VS? Onze bezorgdheid gaat uit naar (chloor)kippen, rundvlees en andere basisproducten geproduceerd onder andere voorwaarden. Het zijn stuk voor stuk zaken die wij in Europa niet willen en waar de EU ten allen tijde moet beletten dat die ongecontroleerd of oncontroleerbaar op onze markt komen. In het belang van haar consumenten in het kader van voedselveiligheid, maar zeker ook in het belang van de eigen Europese producenten, wij dus.”

Reeds in oktober vorig jaar benadrukte hij dat er een gelijk speelveld moet zijn voor landbouwers in beide werelddelen als het tot vrijhandel komt. “Liever geen akkoord dan een slecht akkoord”, klonk het toen. Vandamme vermoedt dat de Europese Raad van handelsministers op 22 en 23 september een kantelmoment kan zijn. Daar wordt beslist of de EU doorgaat met het Europees-Canadees handelsakkoord (CETA). “Dat is het kleinere, maar niet onbelangrijke handelsakkoord dat als testcase kan beschouwd worden voor het TTIP-akkoord”, verduidelijkt hij het belang ervan.

Op de vooravond van die bijeenkomst van ministers organiseert Alliantie19-20 een grote protestactie onder de noemer ‘STOP TTIP & CETA DAY’. De Alliantie is een samenraapsel van vakbonden, milieubewegingen en andere ngo’s. ABS maakt er geen deel van uit, maar Vandamme zegt de standpunten deels te kunnen onderschrijven. “Wij verzetten ons bijvoorbeeld ook tegen CETA omwille van het Investor-State Dispute Settlement (ISDS), de clausule die bedrijven toestaat om een overheid te dagvaarden als ze een beleid voert dat ‘handelsverstorend’ is.”

De Europese Raad wil op 22 september CETA goedkeuren, maar moet dat daarna aan de nationale regeringen voorleggen. “Intussen zal een deel van het akkoord wel al in voorlopige uitvoering gaan”, weet Vandamme, “alleen is nog helemaal niet duidelijk over welk deel dat gaat. Dat zou dus betekenen dat CETA, inclusief ISDS, zonder de goedkeuring van de nationale parlementen al wordt uitgevoerd. Daarbij moet je weten dat in het akkoord een clausule staat die bepaalt dat, zelfs indien de voorlopige versie wordt afgeschoten door nationale parlementen, de rechten voor investeerders nog jaren blijven voortbestaan. Daarom zijn betogingen nodig om de druk op de ketel te houden en de Europese onderhandelaars voor stommiteiten te behoeden.”