"Sierteeltsector is weerbaar, creatief en innovatief"

2014 werd ondanks de gunstige weersomstandigheden geen onvergetelijk jaar voor de Vlaamse siertelers. Dat vertelde Filip Goossens, voorzitter van de beroepsvereniging voor de Vlaamse sierteelt en groenvoorziening (AVBS) op de eenenveertigste jaarvergadering van de organisatie. En toch weerklonken er ook heel wat positief gestemde geluiden. Landbouwminister Joke Schauvliege loofde de weerbaarheid van de sector en gelooft in een rooskleurige toekomst, en een divers panel had heel wat tips over duurzaam ondernemerschap in petto voor de siertelers.

Het was voorzitter Filip Goossens die in de Gentse faculteit Bio-ingenieurswetenschappen de spits afbeet op de eenenveertigste jaarvergadering van siertelersvereniging AVBS. Hoewel het zonnetje dit voorjaar veelvuldig van de partij was, kon de sector de bittere nasmaak van een zeer moeilijk 2013 nauwelijks wegspoelen. De areaal- en productiecijfers tonen een dalende trend voor de bloemisterij en een stagnatie voor de boomkwekerij. Ook de tewerkstelling daalde in deze twee subsectoren. Tuinaanleg doet het dan weer wel goed: er komen steeds meer tuinaanlegbedrijven bij die steeds meer mensen tewerkstellen.

Heel wat telers kregen begin juni bovendien ook af te rekenen met behoorlijke schade door de zogenaamde pinksterstorm die over ons land raasde. Voeg daarbij nog de prijsdruk op de markt dit najaar, en je krijgt een jaar om snel te vergeten, aldus Goossens, die zijn hoop op een beter 2015 uitdrukte. Onderzoek en ontwikkeling, en een stimulerend investeringsbeleid kunnen volgens de voorzitter hefbomen zijn voor een competitieve sector. Ook het aanboren van nieuwe exportmarkten moet een prioriteit voor de toekomst zijn volgens de voorzitter. In eigen land moet steeds meer rekening gehouden worden met de roep naar duurzaamheid die steeds luider klinkt.

Landbouwminister Joke Schauvliege riep op om niet bij de pakken te blijven zitten en haalde het spiksplinternieuwe Landbouwrapport (LARA) erbij om een beeld te schetsen van de sector anno 2014. De Vlaamse siertelers leggen beslag op slechts 1 procent van de Vlaamse landbouwoppervlakte, of ongeveer 6.000 hectare. Daartegenover staat een productiewaarde van 525 miljoen euro, 7 procent van de tewerkstelling in de Vlaamse land- en tuinbouw, en 9 procent van de waarde die in de land- en tuinbouw gecreëerd wordt.

Indrukwekkend, maar de consumptiecijfers leggen een sluipend gevaar bloot: we kopen steeds minder bloemen en planten. Vorig jaar kochten 48 op 100 Vlamingen minstens één keer bloemen of planten, terwijl dat tien jaar geleden nog 67 op 100 was. Nog verontrustender: vooral bij de jongere generatie is het enthousiasme ver te zoeken, want twee op de drie onder de 35 jaar koopt nooit bloemen of planten. En dus moet de sector volop inzetten op innovatie, vindt minister Schauvliege. Volgens het LARA is de sector daar volop mee bezig: 62 procent van de sierteeltbedrijven heeft de voorbije twee jaar één of meerdere innovaties doorgevoerd op het bedrijf. Het VLIF toonde zich daarbij een trouwe medestander: er ging sinds 2011 liefst 77 miljoen euro vanuit het VLIF naar de sierteeltsector.

Minister Schauvliege zei ook begrip te hebben voor de vraag naar administratieve vereenvoudiging. "Heel wat van jullie bezorgdheden zoals administratieve vereenvoudiging en rechtszekerheid zijn opgenomen in ons regeerakkoord. We gaan voor minder betutteling", aldus Schauvliege, die als voorbeeld de nieuwe omgevingsvergunning aanhaalde. Die vergunningsprocedure is ondertussen goedgekeurd; de laatste hand wordt gelegd aan de uitvoeringsbesluiten. "De omgevingsvergunning heeft enorme voordelen: door het samenvoegen van de bouw- en leefmilieuvergunning krijg je 1 dossier, 1 traject en 1 eindbeslissing."

Minder betutteling betekent volgens de landbouwminister ook meer ruimte voor innovatie en creativiteit. Daar stemden de vier uitgenodigde sprekers, Herman Van de Velde (lingeriebedrijf Van de Velde), Peter Janssen (IJsboerke), paprikateler Koen Neyens en Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche, gretig mee in. Volgens die laatste is rechtszekerheid "essentieel als je ondernemerschap wil koesteren in Vlaanderen". Vanthemsche pleit voor een kordate aanpak van de “ruimtelijke verrommeling". Ook bedrijfsopvolging en de zoektocht naar nieuwe afzetmarkten moeten belangrijke aandachtspunten blijven voor de beleidsmakers volgens de voorzitter.

De andere sprekers benadrukten vooral het belang van creatief ondernemen. "De hoge loonkost in ons land is één ding, maar met een creatieve aanpak of een creatief product kan je je marge heel wat groter maken, zodat je minder wordt getroffen door die loonkost", klonk het bij Herman Van de Velde. Ook samenwerken kan soelaas bieden in magere tijden. Zo merkte minister Schauvliege op dat er nog maar heel weinig coöperatieve of andere samenwerkingsverbanden bestaan in de Vlaamse sierteeltsector. Koen Neyens geeft in de glastuinbouwsector het goede voorbeeld en zet ook in de toekomst volop in op samenwerking met collega-telers.