Russen moeten voedsel ergens vandaan halen maar waar?

Rusland rekent onder meer op Brazilië en Ecuador om de import van voedingsproducten uit Europa en de Verenigde Staten te vervangen. Nieuw-Zeeland zou hun kaasimport opvangen. Voor de Russische producenten is het invoerverbod uiteraard een kans. “Hun fruit willen de Russen uit Turkije halen”, vermoedt financieel expert Paul D’Hoore, volgens wie we afstevenen op een wereldwijde verschuiving in de handel. Boerenbond vraagt maatregelen om onze producenten te beschermen.

De land- en tuinbouwsector exporteert voor 230 miljoen euro producten (fruit, groenten, zuivel, vlees, enz.) naar Rusland. “Dat is geen gigantisch bedrag”, zegt financieel expert Paul D’Hoore in het VTM Nieuws, “maar je zult maar toevallig in die sector werken en op de Russische markt gericht zijn. Dan is het wel een catastrofe.” Peren, tomaten, kaas en boter zijn allen belangrijke exportproducten, bestemd voor de Russische markt.

Nu staat een verschuiving in de handel op stapel want Rusland zal zijn bevolking uiteraard niet laten verhongeren. Het Russische voedselagentschap gaf bijvoorbeeld een exportvergunning aan 20 Braziliaanse kippenleveranciers. Met Ecuador wordt dan weer gepraat over zuivel. Dat land stelt ook voor om meer fruit en groenten te leveren aan Rusland. Volgens de Russische minister van Landbouw Nikolaj Fyodorov kan Nieuw-Zeeland de import van kaas compenseren.

Een econoom van de Verenigde Naties voorspelt dat de voedselprijzen op de Russische markt zullen stijgen terwijl het de stocks in exporterende landen kan vergroten en zodoende de prijzen onder druk zet. Abdolreza Abbassian, werkzaam bij Wereldvoedselorganisatie FAO, verwacht dat het prijseffect niettemin beperkt blijft. Fyodorov vermoedt dat de Russen aanvankelijk meer voor hun voedsel zullen moeten betalen, maar dat de prijzen op de langere termijn zullen stabiliseren. De regering in Moskou wil ook met Wit-Rusland en Kazachstan praten. Zo wil zij voorkomen dat voedsel uit onder meer de EU en de VS via die landen alsnog Rusland binnenkomt.

“Wanneer Rusland bijvoorbeeld fruit gaat kopen in Turkije, dan stijgen daar de prijzen en kan een deel van de Europese productie daar misschien naar toe. We dienen dus andere markten te vinden. Alles kwijt kunnen, wordt moeilijk maar er zal wel een verschuiving optreden”, schat Paul D’Hoore de situatie in. Bedrijven met export op Rusland moeten dus inventief wezen. Claire Tillekaerts, directeur van Flanders Investment & Trade (FIT), kondigt aan dat met de bedrijfswereld aan een crisisplan wordt gewerkt om de afzet meer op andere markten dan Rusland te richten. “En op Europees niveau dienen maatregelen bekeken te worden.”

Boerenbond is een reeks maatregelen aan het oplijsten die de Europese, federale en Vlaamse overheid kunnen nemen om de landbouwers. Georges Van Keerberghen van het Boerenbond-hoofdbestuur betreurt dat “de landbouw het kind van de rekening wordt". Boerenbond en andere Europese landbouworganisaties hebben vrijdag een afspraak met de Europese Commissie. Ze zullen er pleiten voor steun aan de sector. In de eerste plaats wordt naar Europa gekeken, zegt Van Keerberghen, want lidstaten mogen de sector maar ondersteunen als Europa akkoord gaat. Boerenbond rekent op dat vlak op soepelheid.

Karel De Gucht, de EU-commissaris voor Handel, verklaart dat de Commissie in elk geval wil proberen "de pil zo veel mogelijk te verzachten" voor de getroffen sectoren. Zo herinnerde De Gucht nog aan het speciale crisisfonds dat ook voorzien is op situaties waarin landbouwproducten niet meer uitgevoerd kunnen worden om politieke redenen. "Dat gaat om 400 miljoen euro", aldus De Gucht, die verder doorverwees naar zijn collega van Landbouw, de Roemeen Dacian Ciolos. "Hij heeft al bevestigd dat het fonds bestaat en dat het kan worden aangesproken."

Opnieuw volgens Boerenbond kan de federale regering fiscale en sociale maatregelen treffen en de Vlaamse regering zou onder meer inspanningen op het vlak van promotie kunnen leveren. In Polen kende de appelverkoop een opstoot na een Russisch importverbod. "Maar in Polen is men wellicht iets nationalistischer", zegt Van Keerberghen. "Bovendien kan je dat met één product makkelijker voor mekaar krijgen dan met alle producten." Boerenbond vreest vooral voor de prijsdruk die zal ontstaan door het wegvallen van de uitvoer naar Rusland. Andere markten aanboren, is niet eenvoudig en soms onmogelijk. Landbouwers kunnen ook niet zomaar hun strategie omgooien, zegt Van Keerberghen.