Ruilverkaveling Jesseren eindelijk afgerond

Op donderdag 28 juli werd de akte van de ruilverkaveling Jesseren ondertekend in Abdij Mariënhof in Borgloon. Met deze eigendomsoverdracht wordt één van de laatste stukjes gelegd in de puzzel die bijna dertig jaar duurde om op te lossen. De overheid en alle belanghebbenden investeerden met dit project in de omgevingskwaliteit van de Haspengouwse open ruimte.

Het ruilverkavelingsproject van Jesseren beslaat in totaal ongeveer 1.822 hectare. Bij de herverdeling waren 1.446 eigenaars en 796 gebruikers betrokken. Het aantal percelen werd aanzienlijk verminderd: van 4.078 tot 1.581. Aan zo’n omvangrijk project hangt uiteraard ook een prijskaartje vast: dit wordt geschat op zo’n 12.870.000 euro, wat neerkomt op 7.118 euro per hectare. Nu zal bekeken worden hoe deze kost zal gespreid worden over de belanghebbenden, naargelang de voordelen die ze uit de herverdeling gehaald hebben. Ook het Vlaams Gewest, de gemeenten en de provincie zullen bijdragen in de kosten. Die rekensom moet binnen dit en een jaar rond zijn.

Het project in Jesseren was er één van lange adem, en dat heeft zo zijn redenen. Frank Steukers, voorzitter van de landbouwraad van Borgloon, legt uit waarom: “De landbouwgronden in deze streek zijn voor een groot deel aangewend voor de fruitteelt. Die plantages zijn minder mobiel dan gewone akkerbouwgronden. Voor akkerbouw maakt het bijvoorbeeld niet zoveel uit of een perceel hoog of laag gelegen is, maar de hoogteligging bepaalt de omgevingstemperatuur, wat voor fruitteelt een bepalende factor kan zijn. Bovendien voelen fruittelers zich veiliger als hun percelen gespreid liggen, wat de kans dat ze allemaal getroffen worden door bijvoorbeeld hagel sterk verminderd. Maar versnippering van percelen past uiteraard niet in het verkavelingsverhaal”, glimlacht Steukers. “Je begrijpt dat ruilverkavelingen afsluiten met fruittelers dus meestal minder vlot gaat dan met akkerbouwers.”

Om de samenwerking tussen landbouw, natuur en andere belanghebbenden vlotter te laten verlopen, werd het project De Cirkel in het leven geroepen. Lokale landbouwers, sociale tewerkstellingsprojecten, Natuurpunt en andere partners overleggen in deze groep hoe de gerealiseerde veranderingen uit de ruilverkaveling in de toekomst beheerd kunnen worden. Want de akte van eigendomsoverdracht mag dan wel getekend zijn, het werk is nog niet voorbij. Jef De Krock, voorzitter van het ruilverkavelingscomité Jesseren, wijst op de nood aan nazorg: “We moeten durven achteruit kijken en de plannen en verwachtingen die we in het begin hadden vergelijken met wat we gerealiseerd hebben. Dat zal soms positief zijn, maar er kunnen altijd nog zaken verbeterd worden.”

Stijn Messiaen, afdelingshoofd VLM regio Oost, merkt dat ruilverkavelingen nog altijd met een perceptieprobleem kampen: “Mensen denken snel dat we dit puur doen om de landbouwers op hun wenken te bedienen. Dit is uiteraard niet het geval, want het zijn meestal zij die het meeste water bij de wijn moeten doen.” Dit jaar vieren we zestig jaar ruilverkavelingen in Vlaanderen. In totaal werd er al een oppervlakte van 200.000 hectare opgenomen in dergelijke projecten. Dat is 18 procent van het Vlaamse grondgebied, en er staan nog heel wat plannen op het programma.