header.home link

PANO-reportage veroorzaakt veel ophef over rioleringsnetwerk

5 november 2020

Anno 2020 zijn in Vlaanderen 400.000 woningen nog niet aangesloten op de riolering. Het afvalwater van die huishoudens wordt rechtstreeks in de natuur geloosd. Dat onthulde PANO in een reportage op één. ABS reageert furieus en verklaart het beleid failliet. “Wij aanvaarden geen verdere aanscherping van Mestactieplan6 zolang de problemen met de rioleringen niet aangepakt zijn”, zegt voorzitter Hendrik Vandamme.

Lees meer over:

Dagelijks belanden miljoenen liters ongezuiverd afvalwater in de natuur. PANO trok onder meer naar Bonheiden, Aarschot en Pepingen, waar de problemen het ergst zijn. Omdat veel van de huizen er niet aangesloten zijn op het rioleringsnetwerk, wordt het afvalwater er opgevangen in een septische put. Die staat in verbinding met een bezinkput vanwaar het afvalwater de grond in trekt. Als die bezinkput verzadigd geraakt, hebben de mensen 2 opties. Ofwel bouwen ze een nieuwe put, iets verderop in hun tuin. Maar na 10 jaar kampen ze met hetzelfde verzadigingsprobleem. Ofwel installeren ze een dompelpomp om het water te lozen.

Dat afvalwater komt in veel gevallen in zuivere beken en natuurgebieden terecht waardoor zeer zware vervuiling ontstaat. Afvalwater zomaar lozen is illegaal, toch wordt het op veel plaatsen oogluikend toegestaan omdat er geen oplossing is.

Nochtans verplicht de Europese Unie Vlaanderen om de rioleringen in orde te brengen. Tegen 2015 moest Vlaanderen alle waterlopen proper maken. Maar op vandaag is er nog steeds geen enkele die zuiver genoeg is. Dan maar een nieuwe deadline: 2027. Maar of we die nieuwe deadline zullen halen, is zeer twijfelachtig als we aan dit tempo verder doen.

De middelen om te investeren zijn beschikbaar, maar ze kunnen niet worden geactiveerd door procedures

Bart Dochy - Vlaams parlementslid (CD&V)

Procedures niet efficiënt

Hoe komt het dat Vlaanderen zijn rioleringen niet op orde krijgt? Eén van de problemen is dat de verantwoordelijkheden versnipperd zitten tussen de drinkwatermaatschappijen, de gemeenten en de rioolbeheerders. Maar veel gemeenten maken bovendien geen prioriteit van een sluitend rioleringsnetwerk. Komt daar nog bij dat er geen consequenties zijn als ze de doelstellingen niet halen.

In Vlaanderen duurt het gemiddeld 7 jaar voor een rioleringsnetwerk gerealiseerd wordt, zo blijkt uit cijfers die Vlaamse parlementslid Bart Dochy (CD&V) opgevraagd heeft bij minister Zuhal Demir (N-VA), bevoegd voor Leefmilieu.

Dochy vroeg aan minister van Omgeving Zuhal Demir of er niet kan gesleuteld worden aan de (trage) procedures zodat de realisatie van projecten kan versneld worden. Volgens hem hebben verschillende rioolbedrijven trouwens financiële overschotten. "De middelen om te investeren zijn beschikbaar, maar ze kunnen niet worden geactiveerd door procedures", aldus Dochy.

Minister Demir erkent dat de doorlooptijd van investeringsprojecten "veel te lang" is. Er is volgens haar nog "heel wat werk aan de winkel". Toch wil de N-VA-minister de zaken versnellen. Zo wil ze de voorbereidende procedures vereenvoudigen. Daarnaast wil Demir zorgen voor een betere afstemming tussen Aquafin, Wegen en Verkeer en de lokale besturen. En ten derde wil Demir meer werk maken van "responsabilisering". "Dat betekent dat we meer op resultaat moeten werken en minder op basis van allerlei doelstellingen", aldus Demir.

Landbouwers weigeren om nog langer om als enige zondebok in het nitraatverhaal te figureren.

Hendrik Vandamme - Voorzitter ABS

Landbouwers niet langer enige zondebok

In de reportage krijgt Katrien Smet van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) enkele getuigenissen voorgeschoteld. “Ik ben geschokt van die te zien. Het is een onaanvaardbare én een illegale situatie. Het druist in tegen de milieuwetgeving”.

Hendrik Vandamme, voorzitter het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), noemt haar reactie “wraakroepend”. “VMM steekt al jaren zijn kop in het zand. Landbouwers weigeren om nog langer om als enige zondebok in het nitraatverhaal te figureren. Na jaren van alsmaar drastischere mestactieplannen blijkt overduidelijk uit de reportage van Pano dat niet alle mogelijke bronnen aangepakt worden.”

Volgens ABS toont de reportage bovendien nog maar het topje van de ijsberg. “We kaarten al diverse jaren het kaduke rioleringsstelsel aan”, aldus Vandamme. “Het is immers een publiek geheim dat veel rioleringsstelsels in slechte staat zijn. Via kapotte en verzakte buizen vervuilt ons afvalwater het grondwater. Tot op vandaag wordt dit nog steeds weggewuifd door de bevoegde overheid. Niemand die weet of beter gezegd die “wil “ weten hoeveel afvalwater zo zijn weg naar het leefmilieu vindt. Dit afvalwater bevat naast stikstof en fosfor ook grote hoeveelheden medicijnen en andere onfrisse stoffen die we niet in ons leefmilieu willen. VMM heeft ook hier kennis van, maar doet er niks mee. Wat wil je dan ook? De VMM én de bevoegde overheid zijn hier tegelijk slachtoffer, schuldige en rechter, een ongezonde situatie.”

De normen voor de landbouw worden steeds verder aangescherpt. Vorige week nog meldde VMM dat de kaart van MAP6 hertekend zal worden na een slechte evaluatie van de waterkwaliteit. “Landbouw krijgt met draconische maatregelen te maken en wordt afgerekend op de gemeten nitraatgehaltes of kleine schommelingen”, stelt Vandamme. “Terwijl het grootste deel van de rioleringsproblematiek zich afspeelt op het buitengebied. Het is net daar dat de VMM zijn metingen voor het nitraatgehalte in het oppervlaktewater doet.”

Vandamme merkt wel op dat huishoudens niet het grootste aandeel in de nitraatbelasting van het oppervlaktewater hebben. “Maar PANO duidt klaar en duidelijk aan dat er daar iets grondig fout loopt. We zijn met andere woorden op een niveau aangekomen dat wat we als kleinere invloeden beschouwen, niet enkel gelet op de mistoestanden, wel degelijk een significante invloed hebben op de gemeten waarden. Dit geldt niet alleen voor nitraat. De invloed op de gemeten fosforgehaltes is zelfs groter. De overheid weigert botweg dit allemaal onder ogen te zien. De reactie van onder andere VMM is voldoende veelzeggend en uiteindelijk is er maar één echte conclusie: Het beleid is failliet. Om dit te verdoezelen wordt er dan maar op de landbouw als het gemakkelijkste slachtoffer geschoten.”

Check zelf hoe het met de rioleringsgraad in jouw gemeente of stad gesteld is via de website van VMM.

Bekijk hier de volledige PANO-reportage.

Bron: PANO - VRT / Eigen verslaggeving

Beeld: PANO

Gerelateerde artikels

Er zijn :newsItemCount nieuwe artikels sinds jouw laatste bezoek