Nieuwe regering krijgt Gemeentefonds op zijn bord

Na de gemeentelijke opcentiemen is het Gemeentefonds de belangrijkste inkomstenbron van lokale besturen. De verdeling van de middelen uit dat fonds kan volgens CD&V beter want nu gaat 40 procent van de totale pot naar twee centrumsteden, Gent en Antwerpen. Met het landelijk karakter van een gemeente wordt slechts in ondergeschikte orde rekening gehouden. In de krant De Standaard schermt CD&V met de betonstop als belangrijkste reden om het fonds te herverdelen. “Open ruimte is een schaars goed geworden. Dan is het hallucinant dat gemeenten financieel gestraft worden wanneer ze ervoor kiezen dat groen te behouden, in plaats van huizen en fabrieken te bouwen”, zegt voorzitter Wouter Beke.

De Standaard voorspelt dat de verdeling van de middelen uit het Gemeentefonds straks tot politieke hoogspanning leidt. De meeste gemeenten moeten het jaarlijks stellen met 150 tot 300 euro per inwoner uit het Gemeentefonds terwijl Antwerpen 1.400 euro krijgt. Antwerpen en Gent slorpen samen 40 procent van het totale budget op. CD&V-voorzitter Wouter Beke vindt die verhouding niet meer te rechtvaardigen. “Uiteraard zijn de problemen zoals drugs, criminaliteit en armoede in Antwerpen veel groter, maar elke Vlaming verdient een gemeente die gewapend is om de toekomst aan te pakken.”

De totale pot van het Gemeentefonds is tegen 2025 goed voor 3,3 miljard euro. Dat schrijft de krant op basis van de prognoses die het Agentschap Binnenlands Bestuur uitbracht. Daarvan gaat straks 871 miljoen euro naar Antwerpen en 473 miljoen naar Gent. “Als N-VA-voorzitter Bart De Wever zegt dat hij minister-president wil worden om nog meer geld naar Antwerpen te halen, dan wordt dat een serieus probleem in de volgende regering”, zegt Vlaams parlementslid Bart Dochy, CD&V-burgemeester van de West-Vlaamse plattelandsgemeente Ledegem.

De partij wil steden en gemeenten die inzetten op open ruimte, parken, bossen en weilanden, belonen via het Gemeentefonds. Dat de plattelandsgemeenten, waar CD&V sterk staat, daar het meest van profiteren, komt de partij niet slecht uit volgens De Standaard. Oppositiepartij Groen sluit zich aan bij het discours van CD&V. “De betonstop kan niet gerealiseerd worden als het Gemeentefonds juist het omgekeerde promoot. Open ruimte moet fiscaal aangemoedigd worden”, beaamt Vlaams parlementslid Ingrid Pira.

De burgemeester van Geraardsbergen, Guido De Padt (Open Vld), stapte twee jaar geleden, samen met 18 andere kleine gemeenten, al naar het Grondwettelijk Hof om de “systematische bevoordeling van 34 centrumsteden en 10 kustgemeenten” aan te vechten. En de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) dringt in haar verkiezingsmemorandum aan op een “actualisatie van de verdeelcriteria”. N-VA, Open Vld en sp.a staan naar eigen zeggen ook open voor een modernisering van het Gemeentefonds, maar ze benadrukken in eerste instantie wel het belang van de centrumsteden. Net als sp.a weigert ook N-VA te raken aan de middelen van de grootsteden.