Landbouw is niet de enige die met TTIP verveeld zit

Mensen blijven bezorgd over de verschillende visies op voedselveiligheid wanneer het vrijhandelsakkoord (TTIP) tussen Europa en de VS ter sprake komt. De Morgen gaat dieper in op de cultuurverschillen. Ggo’s, gewasbeschermingsmiddelen of nanotechnologie zijn in de EU alleen toegestaan als onomstotelijk bewezen is dat ze onschadelijk zijn. In de VS geldt precies het omgekeerde: een product mag wel op de markt, tenzij absoluut bewezen is dat het gevaarlijk is. De kans op een akkoord wordt niet alleen door ggo’s verkleind. Ook hormonenvlees, chloorkippen en streekproducten liggen gevoelig. Landbouw is overigens niet de enige sector die zijn bedenkingen heeft. De jongste kritiek komt van de universiteiten.

Het verschil tussen de VS en Europa laat zich behalve bij genetisch gemodificeerde producten ook voelen bij hormonen in vlees: groot taboe in Europa, toegestaan in de VS. Critici van het TTIP-verdrag zeggen dat de Europese milieu- en gezondheidsnormen daardoor op de helling komen te staan en dat consumenten minder beschermd zullen worden. Ze verwijzen ook naar het Amerikaanse gebruik om kippen te wassen in chlorine om salmonellabacteriën te doden. En de merkenbescherming in de VS vloekt met de bescherming die streekproducten in Europa genieten. Dat cultuurverschil kwam naar boven tijdens de inmiddels afgeronde onderhandelingen met Canada, waar een ondernemer parmaham als merk geregistreerd had.

Het dagblad De Morgen acht om bovenstaande redenen de kans klein dat het tot een akkoord komt over vrijhandel tussen de EU en de VS. Het Europees Parlement eist overigens dat de handelsovereenkomst geen negatief effect heeft op Europese standaarden. De weerstand tegen een akkoord komt voor alle duidelijkheid niet alleen uit landbouwhoek. Momenteel roert de onderwijswereld zich. In een officiële verklaring laat de European Universities Association weten te vrezen voor bovennationale juridische bemoeienissen. De universiteiten hebben schrik dat het economische denken het onderwijs zal verdrukken. "Onderwijs is een publieke verantwoordelijkheid, geen handelswaar die door commerciële belangen moet gedreven worden", zo luidt het.

In Brussel werd woensdag alvast betoogd tegen het TTIP-verdrag. Zowat 200 sympathisanten van de ngo ‘Friends of the Earth Europe’ verzamelden daarvoor aan het Schumanplein. Om te wijzen op de vermeende gevaren van het vrijhandelsakkoord ontplooiden de manifestanten een acht meter hoog opblaasbaar 'Paard van Troje'. Acteurs in kostuums vertolkten de rol van lobbyisten van de transnationale bedrijven. De deelnemers versperden met spandoeken, met daarop de boodschap "Stop TTIP", symbolisch de weg van het paard. "We zullen met TTIP minder mogelijkheden hebben de meest vervuilende energiebronnen terug te dringen, wat kan bijdragen aan de klimaatopwarming", aldus Francesca Gater, woordvoerdster van Friends of the Earth Europe. "Normen zullen verlaagd worden, wat slecht is voor de volksgezondheid en de landbouw."

De ngo had ook kritiek op het gebrek aan transparantie van de onderhandelingen en is van oordeel dat ze een bedreiging betekenen voor de moeizaam bedongen Europese wetgeving inzake voedselveiligheid, gebruik van chemische producten, genetisch gewijzigde gewassen of de actie om de klimaatwijziging te beperken. Gater wijst verder op voorliggende clausules die bedrijven zouden toelaten regeringen voor speciale rechtbanken te brengen bij wetswijzigingen die in het voordeel zijn van burgers en het leefmilieu ten nadele van hun bedrijfswinsten.

Meer dan 1,25 miljoen burgers in Europa hebben een petitie ondertekend om af te stappen van het vrijhandelsakkoord.