"Landbouw is alleenzeggenschap in zijn sector kwijt"

In 2015 bestaat belangenorganisatie Boerenbond 125 jaar. In de loop van het jaar zal die verjaardag op verschillende manieren onder de aandacht worden gebracht. Met 'Boerenbond in de kering', een publicatie rond de recente geschiedenis van de organisatie (1990-2015), is de toon alvast gezet. Het rijkelijk geïllustreerde overzichtsboek wil "een beeld schetsen van de gewijzigde omstandigheden waarbinnen de organisatie haar taak binnen de land- en tuinbouwsector heeft opgenomen", aldus voorzitter Piet Vanthemsche.

Een nieuwe publicatie van sectororganisatie Boerenbond wil naar aanleiding van de 125ste verjaardag een overzicht bieden van de uitdagingen waarmee Boerenbond de afgelopen 25 jaar is geconfronteerd, en illustreren hoe de organisatie zelf de omslag heeft gemaakt van strijd- naar beleidsyndicalisme. De komst van de digitale maatschappij, de koerswijziging van het Europees landbouwbeleid en de volatiliteit van de prijzen op de wereldmarkt hebben de sector sterk mee vormgegeven, zo staat in de inleiding te lezen.

Verder is de sector zelf de laatste 25 jaar steeds verder 'ontmengt': specialisatie en schaalvergroting gingen hand in hand. Tegelijkertijd is de sector ook steeds meer gaan diversifiëren om de inkomenszekerheid te verhogen via onder meer verbreding, korte keten en biolandbouw, en werd het ketenoverleg opgestart om de positie in de keten te vrijwaren. Verder is het platteland steeds verder blijven versnipperen en is bedrijfszekerheid uitgegroeid tot een kernprobleem. Dat de sector een metamorfose onderging, bewijzen ook de volgende cijfers: tijdens de periode 1990-2015 is het aantal boeren gedaald van bijna 60.000 tot minder dan 25.000.

Maar de grootste verandering is volgens Boerenbond misschien wel het einde van het 'alleenzeggenschap' van de landbouw in zijn werkgebied. Er is het "dictaat" van Europa, maar ook de burger is steeds mondiger geworden. Boerenbond heeft het over de opgang van het nimby-syndroom (not in my backyard) en het gebruik van sociale media om de onvrede te ventileren. Daarnaast stelt Boerenbond vast dat het 'klassieke middenveld' aan kracht heeft verloren.

"Zo zijn ngo’s als Vredeseilanden en Oxfam, die zich vroeger enkel op de Derde Wereld richtten, aan het debat over landbouw bij ons gaan deelnemen zonder dat ze hier een ledengroep van landbouwers vertegenwoordigen", aldus Boerenbond, die verwijst naar een groeiend bewustzijn bij de consument over de herkomst en de manier waarop hun voedsel geproduceerd wordt. Daarom wil Boerenbond ook oog hebben voor nieuwe trends als korteketenproducten, community supported agriculture (CSA), bio en stadslandbouw.