Klimaattips.be ondersteunt Vlaams Klimaatbeleidsplan

De Vlaamse regering heeft het klimaatbeleidsplan van minister Joke Schauvliege definitief goedgekeurd. "De maatregelen in het plan zijn stuk voor stuk investeringen in de Vlaamse groene economie", verklaart Schauvliege, "maar dit mag ons niet ontslaan van ons persoonlijk engagement." Daarom lanceert de minister de website www.klimaattips.be.

Het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020 is het resultaat van het werk van twee taskforces waar naast het Departement Leefmilieu ook andere beleidsdomeinen bij betrokken waren (o.a. Energie, Wonen, Economie, Landbouw en Mobiliteit), van de Vlaamse Klimaatconferenties op initiatief van minister Schauvliege en van de rondetafels die de departementen per sector hebben georganiseerd. De voorstellen werden ook gemeten aan andere initiatieven van de Vlaamse regering zoals het Pact 2020 en Vlaanderen in Actie.

Een terugkerende vraag van de verschillende strategische adviesraden was de kostenefficiënte onderbouwing van het Vlaams klimaatbeleid. "Een logische vraag", erkent minister Schauvliege, "want de doelstellingen zijn ambitieus en de beschikbare middelen beperkt." Daarom is kostenefficiëntie als belangrijkste criterium gehanteerd bij het bepalen van prioriteiten inzake bijkomende mitigatiemaatregelen die in aanmerking komen voor financiering vanuit het Klimaatfonds.

Het Vlaams Klimaatbeleidsplan bestaat uit een Vlaams Mitigatieplan, om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, en een Vlaams Adaptatieplan, om de effecten van de klimaatverandering in Vlaanderen op te vangen. Het mitigatieplan focust op de Europese niet-ETS broeikasgasdoelstelling van -15 procent in 2020 tegenover 2005 voor België. Het gaat om de sectoren die niet onder het Europees emissiehandelssysteem voor bedrijven vallen. Dat zijn mobiliteit, gebouwen, landbouw en de (beperkte) niet-ETS onderdelen voor industrie en energie.

Het pakket mitigatiemaatregelen bestaat uit bestaande maatregelen zoals het energieprestatiecertificaat, nieuwe reeds besliste maatregelen zoals strenge E-peileisen voor nieuwe gebouwen en prioritaire maatregelen met klimaatfondsfinanciering op korte termijn. Het Vlaams klimaatfonds is een nieuw financieringsmechanisme (2012). Het wordt gespijsd door de opbrengsten uit de veiling van emissierechten in het kader van de Europese emissiehandel.

De betrokken beleidsdomeinen hebben 33 extra interne mitigatiemaatregelen voorgesteld voor mogelijke cofinanciering vanuit het Vlaams Klimaatfonds de komende twee jaar. De Vlaamse regering voorziet klimaatfondsfinanciering voor de best scorende voorstellen. Specifiek voor de landbouwsector gaat het om een pilootproject dat laagwaardige restwarmte wil gebruiken in een glastuinbouwcluster. Daarnaast zijn er nog middelen voorzien voor het stimuleren van kleinschalige vergisters op landbouwbedrijven. Ook is landbouw één van de sectoren waar het Klimaatfonds de inzet van consulenten of energie-adviseurs mogelijk maakt.

Ook Vlaanderen moet rekening houden met een temperatuurstijging, drogere zomers (met enkele hevige buien), nattere winters en een stijging van de zeespiegel. Vlaanderen daarop voorbereiden en weerbaar maken, is de opdracht van het Vlaams Mitigatieplan. De adaptatiemaatregelen bouwen in grote mate voort op bestaande maatregelen. Ook zal dit VAP door andere beleids- en beheerplannen snijden, zoals het beleidsplan Ruimte en de stroomgebiedbeheersplannen.

De concrete maatregelen gaan onder meer over het evenwicht tussen de aanvulling en onttrekking van grondwater, het beperken van het risico op wateroverlast, een verbetering van de structuur van de waterloop, erosiemaatregelen, een betere locatie- en materiaalkeuze bij nieuwe bouwplannen, enz. Omdat watertekort of overstromingen ook hun gevolgen zullen hebben voor de industrie en de diensten, komt er een overleg met de verzekeringssector en wordt binnen het Nieuw Industrieel Beleid een klimaatstrategie ontwikkeld. Voorlopig zijn al 74 maatregelen opgelijst.

Belangrijk is dat adaptatie structureel verweven wordt in het beleid en in de werking van de beleidsdomeinen. Zij blijven daarmee zelf verantwoordelijk voor de maatregelen, net als voor de beleidsmatige en financiële sturing en bekostiging ervan. Meer algemeen moet adaptatie per definitie kosteneffectief zijn, de kosten van adaptatie moeten met andere woorden lager zijn dan de voorkomen schade.

Tot slot haalt Schauvliege een recente Europese studie aan die het enorme reductiepotentieel toont van gedragsverandering. Europese consumenten kunnen kiezen voor klimaatvriendelijker gedrag: gezonder en evenwichtiger eten, kleinere of elektrische wagens gebruiken, meer telewerken, de verwarming lager zetten… Al deze gedragsveranderingen samen kunnen de broeikasgasuitstoot in Europa met 600 miljoen ton CO2-eq per jaar doen dalen in 2020, dat wil zeggen een kwart van de jaarlijkse emissies in de Europese niet-ETS sector.

Ook ons gedrag en onze keuzes van elke dag bepalen dus voor een groot stuk de broeikasuitstoot. De oplossing begint (ook) bij elk van ons zodat minister Schauvliege de website www.klimaattips.be lanceert.

Volgens Groen-politicus Hermes Sanctorum schiet het Vlaamse beleid tekort en zullen de bijkomende maatregelen de te hoge uitstoot van broeikasgassen amper kunnen inperken. "De Vlaamse regering is als een brandweer die enkele kamers komt blussen en dan weer vertrekt. Ze doet niet de moeite om het hele huis te blussen, waardoor haar inspanningen het gevaar niet wegnemen", meent Bond Beter Leefmilieu.