ILVO stelt klimaatonderzoek voor aan journalisten
nieuws
Het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek ILVO ontving een tijdje geleden een delegatie landbouwjournalisten, en maakte van de gelegenheid gebruik om enkele van haar onderzoeksonderwerpen en -teams voor te stellen. Een thema dat prominent aan bod kwam was klimaat. ILVO voert al jaren onderzoek naar klimaatgerelateerde onderwerpen, maar lang gebeurde dat eerder onder de radar. Sinds het bereiken van een internationaal klimaatakkoord in Parijs eind vorig jaar, is het thema brandend actueel geworden. Enkele experts lichtten het klimaatonderzoek daarom toe tijdens een korte introductie.
Administrateur-generaal Joris Relaes beet de spits af. Hij werd in maart van dit jaar nog gevraagd om toelichting te geven bij het thema tijdens een hoorzitting in de nieuwe Klimaatcommissie van het Vlaams Parlement, en heeft zich intussen geprofileerd als klimaatexpert. “Landbouw is als sector een buitenbeentje in het klimaatverhaal”, zei hij. “In de meeste andere sectoren wordt de druk op het klimaat vooral veroorzaakt door CO2, maar in de landbouw vormt in de eerste plaats de uitstoot van methaan een probleem, gevolgd door lachgas en dan pas door CO2. Daarenboven werken land- en tuinbouwers met levend materiaal, wat veel moeilijker te controleren is. Je kan een koe niet vragen even geen boeren te laten. Tot slot heeft de klimaatverandering ook positieve kanten voor de landbouw. Zo worden grotere opbrengsten voorspeld in het Noorden.”
Dat laatste neemt volgens Relaes echter niet weg dat de sector mee de opwarming van de aarde moet proberen te beperken. “En dat doet hij ook. De landbouw heeft van alle sectoren al het meeste progressie gemaakt op dat vlak. Sinds 1990 is onze uitstoot van broeikasgassen al gedaald met 27 procent, terwijl die van andere sectoren stabiel is gebleven of zelfs is gestegen.” Desondanks is er nog veel werk aan de winkel. Werk dat volgens Relaes samen moet worden verricht: door alle onderzoeksdisciplines en -instellingen samen.
Dat zo’n 17 landbouwonderzoeksinstellingen hun krachten bundelen in Agrolink Vlaanderen, is daarom een goede zaak. Dat vindt ook coördinator Sylvia Burssens. In september plant Agrolink een workshop over klimaat om alle kennis die in Vlaanderen over het thema aanwezig is, te verzamelen. “Zodoende kunnen we eventuele hiaten detecteren en aanbevelingen voor het beleid formuleren”, vertelde ze. Bedoeling is altijd innovatie in de landbouw te stimuleren, door synergiën te creëren.
De volgende die aan bod kwam, was Greet Rysschaert, bodemspecialist bij ILVO. Ze kreeg de vraag om het principe van koolstofopslag in de bodem even toe te lichten. “We dienen organisch materiaal zoals mest toe aan de bodem, dat door het bodemleven wordt omgezet: in CO2, dat de lucht in gaat, in nutriënten, die opgenomen worden door de gewassen, en in bodemorganische stof. Hoe meer organisch materiaal we aanbrengen, hoe beter vanuit het oogpunt van het organische stofgehalte. Want organische stof breekt telkens opnieuw af. Maar we kunnen niet ongelimiteerd mest toedienen, want dat veroorzaakt weer andere problemen. Behalve koolstof wordt zo immers fosfor en stikstof aangevoerd, en daarvoor bestaat een uitspoelrisico. Het is dus zoeken naar een evenwicht tussen wat kan volgens het mestbeleid en wat een optimaal organisch koolstofgehalte is voor de bodem.”
Leen Vandaele, onderzoeker rundveehouderij bij ILVO, had het vervolgens over de mogelijkheden om de methaanuitstoot bij runderen terug te dringen. Bijna 60 procent van het broeikasgasprobleem in de landbouw wordt immers veroorzaakt door methaan, en 71 procent van de broeikasgasuitstoot door de veehouderij is toe te wijzen aan de penswerking van runderen. “Door een additief toe te voegen aan hun voeder, kunnen we die uitstoot met zo’n 15 procent verminderen. Dat blijkt uit recent onderzoek. Verder is er nog winst te halen bij de runderen zelf, door selectie van efficiëntere koeien.”
Onderzoeker Veerle Van Linden ten slotte had het over het energiegebruik in de landbouw. “De glastuinbouw is de grootste gebruiker, en de marge om het daar beter te doen is nog groot. Zo wordt momenteel onderzoek gedaan naar serres waarin de warmte uit de verdamping van planten hergebruikt kan worden. Dit in combinatie met nachtschermen bijvoorbeeld, zou een reductie kunnen opleveren van het energiegebruik met maar liefst drie vierden”, klonk het.
Na de introductie door deze vijf ‘experts, kregen de aanwezige landbouwjournalisten de kans om van dichtbij kennis te maken met enkele onderzoeksprojecten in Melle en Merelbeke. Zo werd onder meer een sojaveldproef getoond (zie foto), het onderzoek naar robuust gras en bijenvriendelijke klaver toegelicht, de werking van een drone gedemonstreerd en het onderzoek naar mestverwerking door de zwarte soldatenvlieg en ammoniakreductie in de veehouderij voorgesteld.
Eerder verscheen op VILT.be al een interview met Joris Relaes en enkele van zijn onderzoekers over klimaat. Je leest het hier.
