Grimmige sfeer door natuurcompensatie Gentse Kanaalzone

Boerenbond vecht voor een maximaal behoud van landbouw in de Gentse Kanaalzone. Het dossier vertoont grote gelijkenissen met de havenuitbreiding in Antwerpen. Verwaarloosde haventerreinen trokken waardevolle vogelsoorten aan. Door de verdere economische ontwikkeling gaat hun leefgebied verloren en wordt in de buurt nieuwe natuur gezocht. De sfeer bij de landbouwers is grimmig.

In een studie uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen, gebaseerd op tellingen van Natuurpunt, klokt de teller voor de natuurcompensaties af op 205 hectare, waarvan 189 hectare buiten het havengebied gezocht wordt. "Tot bijna ieders frustratie was de grootste populatie waardevolle vogelsoorten aanwezig op nog niet ontwikkelde en verwaarloosde haventerreinen", schrijft Boer&Tuinder.

Dergelijke natuurcompensatiedossiers lokken grote verontwaardiging uit bij de landbouwers-leden van Boerenbond. Boerenbond liet de regelgeving juridisch checken. De uitkomst speelde niet in het voordeel van landbouw: de natuurcompensatie moet gebeuren, om de rechtszekerheid van de haven te garanderen. Europese beschermingsvoorschriften bepalen dat voor de natuur die verdwijnt nieuwe natuur gecreëerd moet worden in de nabijheid van de Gentse Kanaalzone.

De zoektocht naar 189 hectare nieuwe natuur buiten het havengebied werd gestart. Initieel werden drie zoekgebieden vooropgesteld. Boerenbond voegde er twee aan toe die geen implicaties hebben voor landbouw: een ontginningsput die in 2018 een natuurinvulling moet krijgen enerzijds en de restanten van de bezinkingsbekkens van de oude suikerfabriek in Moerbeke anderzijds.

De betrokken overheidsdiensten voegden ook een nieuw zoekgebied toe, met name Wulfsdonk-Turfmeersen in Moerbeke. "Het gebied is meer dan 700 hectare groot waardoor het aantal betrokken landbouwers toeneemt en de ongerustheid enorm stijgt", aldus Boerenbond.

Boerenbond heeft in alle zoekgebieden landbouwers te verdedigen. In de verdere besprekingen hanteert de organisatie een aantal breekpunten: pogingen om de 189 hectare nog op te trekken, zijn niet toelaatbaar; de compensatiegebieden moeten/mogen niet aangemeld worden als habitatrichtlijngebieden; de keuze tussen zoekgebieden moet ingegeven zijn door de belangen van de landbouwsector aangezien de natuurcompensatie aan landbouw wordt opgedrongen; het flankerend beleid moet de getroffen landbouwers op een economisch verantwoorde manier compenseren; enz.

"De sfeer ter plaatse is grimmig, ook tussen landbouwers onderling", beschrijft regioconsulente Karen Verplancke. "Op dit punt in de zoektocht plooit ieder zich terug op zijn eigen overlevingsdrang, een menselijk instinct dat volkomen normaal is." Als organisatie balanceert Boerenbond in dit dossier op een slappe koord, maar blijft zij vechten voor een maximaal behoud van de globale land- en tuinbouw in de streek. "De economische impact op bestaande bedrijven willen we minimaal houden. Maar in deze discussies zijn er altijd verliezende partijen. We kunnen geen 189 hectare tevoorschijn toveren..."