Frankrijk vraagt wederkerigheid van VS in TTIP-dossier

De Verenigde Staten moeten blijk geven van “wederkerigheid” in de onderhandelingen over het bilaterale vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de VS. Anders dreigt een “pure en simpele stop” van de onderhandelingen door Frankrijk. Dat zegt Mathias Fekl, Frans staatssecretaris voor Buitenlandse Handel. De onderhandelingen verlopen volgens hem “met een totaal gebrek aan transparantie”. Ondertussen wil een coalitie middenveldorganisaties de verschillende Belgische regeringen ervan overtuigen het vrijhandelsakkoord met Canada (CETA) niet te ondertekenen.

Dat Frankrijk steeds een koele minnaar is geweest van het TTIP-vrijhandelsakkoord tussen Europa en de Verenigde Staten is bekend. Frans staatssecretaris voor Buitenlandse Handel Mathias Fekl legt in een regionale Franse krant uit waarom. De onderhandelingen lopen volgens Fekl “met een totaal gebrek aan transparantie”, wat een “democratisch probleem” vormt. “De parlementsleden moeten toegang krijgen tot de documenten. En niet alleen in de beveiligde zalen van de Amerikaanse ambassade zoals het geval is tot nu toe”, hekelt Fekl. Hij betreurt dat “de Amerikaanse parlementsleden toegang hebben tot een veel groter aantal documenten dan de Europese parlementsleden”.

“Er is te veel assymetrie, niet genoeg wederkerigheid”, zegt de staatssecretaris. “Europa doet het ene na het andere voorstel, over alle onderwerpen, en heeft van de VS geen enkel serieus tegenvoorstel gekregen. Noch voor de toegang tot hun publieke markten, noch voor de toegang tot de landbouw- en voedingsmiddelensector, die gesloten blijven.” Fekl zegt niet de indruk te hebben dat de VS rekening houdt met de Franse bekommernissen over onder meer arbitrage door private rechtbanken. “Onze kmo's en landbouwers moeten absoluut toegang krijgen tot de Amerikaanse markt.”

"De onderhandelingen gaan niet vooruit. En waar ze vooruitgaan, doen ze dat niet in de goede richting. Frankrijk overweegt alle opties, een pure en simpele stop van de onderhandelingen inbegrepen", besluit hij. Het TTIP moet het grootste vrijhandelsakkoord ter wereld worden, met een markt van 850 miljoen consumenten. De onderhandelingen startten in juli 2013. De Europese Commissie onderhandelt met de VS in naam van de 28 lidstaten.

Ondertussen doet in eigen land een coalitie van middenveldorganisaties een oproep aan de zes Belgische regeringen om het vrijhandelsakkoord met Canada, kortweg CETA, niet te ondertekenen. Het verdrag werd in september vorig jaar ondertekend en omvat, naast de klassieke bepalingen, een reeks afspraken over investeringen, intellectuele eigendom en arbitrage. De coalitie is van oordeel dat het verdrag bestaande beschermingen van de consument, de werknemer en het milieu dreigt uit te hollen.

Ook het ISDS-mechanisme, dat bedrijven de mogelijkheid geeft overheden voor een private arbitragerechter te slepen, wordt fel bekritiseerd. “Lobbyisten zouden voortaan ook al tijdens de wetgevende fase dreigen met rechtszaken, wat paralyserend werkt voor de democratie”, zegt Michel Cermak van 11.11.11. De coalitie verenigt consumentenverenigingen (Test-Aankoop), milieubeschermingsorganisaties (BBL, Greenpeace en IEW), het Nationaal Intermutualistisch College, het gemeenschappelijk vakbondsfront (ABVV, ACLVB, ACV) de Noord-Zuidkoepels (11.11.11 en CNCD-11.11.11) en de Nederlandstalige en Franstalige Liga's voor de Mensenrechten.

Onder meer Brussels minister-president Rudi Vervoort gaf al uitdrukkelijk te kennen dat hij persoonlijk niet akkoord gaat met het verdrag, maar dat niet al zijn coalitiepartners die overtuiging delen. De federale overheid heeft de deelstaten de opdracht gegeven zich voor het einde van het jaar te buigen over het CETA. "We hopen dat de andere overheden een duidelijker engagement uitdrukken", zei Cermak na afloop van de ontmoeting met Vervoort. "De onderhandelingen over dit akkoord verlopen bijzonder ondoorzichtig. De vrees bestaat dat we tegen het einde van het jaar plots voor voldongen feiten zullen gesteld worden."

Ook de Flemish Milk Board heeft deelgenomen aan een actie tegen het CETA. Volgens de organisatie zullen de Canadese en Belgische boeren tegen elkaar worden uitgespeeld. De Canadese melkveehouders zouden onder druk komen te staan om hun marktbescherming op te geven, en de Europese vleesveehouders zouden dan weer lijden onder de import van goedkoper Canadees rundvlees. “En misschien wel het belangrijkste argument om tegen dit akkoord te zijn, is het feit dat dit akkoord een voorafspiegeling zal zijn voor het TTIP”, zo klinkt het.