Europese Unie reageert bedachtzaam op handelsboycot

In De Morgen liet de voorzitter van Boerenbond al verstaan dat hij “niet onder de indruk is” van de eerste reactie van de Europese Commissie op het handelsboycot van Rusland. Nemen we de perstekst erbij, dan is die inderdaad kort en ontbreekt elke verwijzing naar de gevolgen voor de agrovoedingsindustrie. Een woordvoerder van de Commissie zegt dat de EU het handelsembargo van Rusland “betreurt” en voegt eraan toe dat de Russische beslissing overduidelijk politiek gemotiveerd is.

In de eerste reactie vanwege de Europese Commissie op het Russisch handelsboycot wordt de politieke motivatie van die beslissing gehekeld. Zelf verantwoordt de EU de sancties aan het adres van Rusland nogmaals met een verwijzing naar de illegatie annexatie van de Krim door Rusland en de destabilisatie van Oekraïne. “De EU blijft toegewijd aan een de-escalatie van de situatie in Oekraïne. We behouden ons het recht toe om gepast actie te ondernemen nadat de Commissie de Russische maatregelen grondig geanalyseerd heeft.”

In tweede instantie werd daaraan toegevoegd dat de EU de Russische ban wellicht zal contesteren bij de Wereldhandelsorganisatie. Het is vooral Litouwen dat daarop aanstuurt en ietwat voorbarig dat nieuws al verspreid omdat haar economie sterk afhankelijk is van handel met Rusland. Polen zegt dat het zelf een klacht wil indienen bij de WTO. Voor een landbouwland als Polen komt de importban hard aan. Bovendien was Polen al langer "gestraft" dan de rest van Europa, officieel wegens "herhaaldelijke schendingen" tegen certificaten en quarantaineprocedures.

"We zijn van mening dat Rusland zowel met het embargo tegen Polen als met dat tegen de EU het internationaal recht schendt", zegt minister van Landbouw Marek Sawicki. Hij voert al gesprekken met de Europese Commissie over een financiële compensatie voor de verliezen. Daarnaast spreekt hij ook met Poolse supermarktketens over het overnemen van de producten die niet naar Rusland kunnen, om zo de verliezen voor de producenten te beperken.

Polen is één van de belangrijkste fruit- en groentenleveranciers van Rusland. Wanneer gekeken wordt naar het aandeel van de agrarische export op Rusland in het bruto nationaal product, dan zijn er drie lidstaten die nog zwaarder getroffen worden door de Russische ban. Litouwen exporteerde vorig jaar 1,3 miljard euro aan landbouw- en voedingsproducten (en alcoholische dranken) naar Rusland. Dat stemt overeen met ongeveer vier procent van het bruto binnenlands product. De agrarische export op Rusland is ook voor Letland en Estland van levensbelang. Dan volgt volgens de Eurostat-cijfers een grote groep lidstaten waarvoor de waarde van die export niet te versmaden is: Polen, Hongarije, Denemarken, Finland, België, Bulgarije, enz.

Via Twitter laat Roger Waite, de woordvoerder van de EU-commissaris voor Landbouw, weten dat Ciolos al overleg pleegde met landbouwministers van verschillende lidstaten op de dag dat Medvedev de aankondiging deed. De Commissie stelt nu alles in het werk om een beter beeld te krijgen van de economische impact. Die belofte werd vrijdag gemaakt aan de Europese landbouworganisaties, waaronder Boerenbond. Komende donderdag vindt een nieuwe vergadering tussen de landbouworganisaties en de Commissie plaats. Verder staat op de agenda van de EU-commissaris het op de rails zetten van een task force begin volgende week en het consulteren van experten uit de lidstaten later op de week. Een woordvoerder zegt dat een eventuele beslissing over financiële steun wel nog weken op zich kan laten wachten.