Elf landbouworganisaties verwerpen vaste hectarepremie

Elf landbouworganisaties uit zeven lidstaten, waaronder Boerenbond, schreven een 'verklaring van Dublin'. Daarin dringen zij aan op voldoende flexibiliteit bij de herverdeling van de rechtstreekse inkomenssteun. De historische referentie voor toeslagrechten te snel en te drastisch loslaten, zou een bedreiging vormen voor de leefbaarheid van landbouwbedrijven in de meest kwetsbare sectoren.

De Europese Commissie wil de inkomensondersteuning in de landbouw laten evolueren naar een zogenaamde 'flat rate'. Tegen 2020 zou die vaste hectarepremie een feit moeten zijn. De historische referentie voor rechtstreekse steun aan landbouwers is niet langer houdbaar, maar de herverdeling van de steun tussen sectoren en bedrijven dreigt volgens Boerenbond en tien andere Europese landbouworganisaties averechts uit te draaien.

In de 'verklaring van Dublin' wijzen ze gezamenlijk op de ongewenste gevolgen van een vaste hectarepremie. "De evolutie naar een vaste hectarepremie, nog versneld door de 30 procent inkomenssteun die vanaf 2015 gereserveerd wordt voor 'vergroening', ondermijnt de leefbaarheid van heel wat landbouwbedrijven." Bedrijven in sectoren die sterk afhankelijk zijn van inkomensondersteuning zijn daarvan het voornaamste slachtoffer.

"De Europese inkomensondersteuning komt vandaag terecht in de deelsectoren waar hij het meest nodig is", verduidelijkt Pieter Verhelst, adviseur Europees en internationaal beleid bij Boerenbond. Van oudsher gaat de meeste steun naar rundveehouderij (vlees- en melkvee), akkerbouw en gemengde bedrijven. Op een doorsnee vleesveebedrijf in Vlaanderen bestaat 78 procent van het bedrijfsinkomen uit EU-steun. Voor bedrijven met akkerbouw, melkvee en gemengd rundvee gaat het om 35 procent van het bedrijfsinkomen.

Ook in Denemarken, Frankrijk, Portugal, Spanje, Noord-Ierland, Schotland en Wales is de inkomenssteun aan landbouw sterk historisch verankerd. Elke grondige herverdeling van de Europese steun dreigt daardoor nefaste gevolgen te hebben voor het inkomen van landbouwers die actief zijn in de tot op heden sterkst ondersteunde sectoren.

Bovendien bestaat de kans dat een vaste hectarepremie door de eigenaars verrekend wordt in de grond- en pachtprijzen. "Alleen met minder toeslagrechten dan het subsidiabele areaal, die een verschillende waarde hebben én verhandelbaar zijn, is dit te voorkomen", zo staat te lezen in de verklaring van Dublin.

Elf landbouworganisaties, naast Boerenbond bijvoorbeeld ook FWA, FNSEA, Agricultores de Portugal en NFU Scotland, roepen de ministers van Landbouw op voldoende flexibiliteit in te bouwen in de herverdeling van de rechtstreekse inkomenssteun. "De evolutie weg van de historische referentie moet minimaal gehouden kunnen worden en over meer tijd gespreid worden", luidt het. Aan het eind van de rit mag een vaste hectarepremie volgens deze elf niet het resultaat zijn.