Duurzame bestrijding aardappelcysteaaltjes mogelijk

Een vervroeging van de uiterste oogstdatum bij primeuraardappelen, het gebruik van compost en varkensmest en een recept waarbij water en een dosis (rottend) plantaardig materiaal gemengd worden, blijken effectief om aardappelcysteaaltjes de baas te kunnen. Dat de gevreesde aaltjes ook zonder chemische middelen kunnen bestreden worden, bewees doctoraatsonderzoekster Negin Ebrahimi (ILVO-UGent).

Het is mogelijk om aardappelcysteaaltjes te bestrijden zonder chemische middelen mits doordachte ingrepen voor, tijdens en na de aardappeloogst. Dat bewees onderzoekster Negin Ebrahimi tijdens haar onderzoek voor ILVO en UGent. Aardappelcysteaaltjes zijn kleine bodemaaltjes die een belangrijke bedreiging vormen voor de aardappelproductie. De nematoden kunnen gedurende een lange periode overleven in de bodem omdat ze "cysten" vormen waarin hun eieren beschermd zitten. Wanneer die uitkomen, veroorzaakt de nieuwe generatie aaltjes schade aan planten. Ebrahimi ontwikkelde niet alleen een methode om het aantal levensvatbare eitjes in de bodem in te schatten, ze werkte ook drie methodes uit om de aaltjes op een niet-chemische manier te bestrijden.

Concreet zijn er drie praktische verbeteringen ontdekt voor een geïntegreerde beheersing van de aaltjes. Bij primeuraardappelen blijkt een vervroeging van de uiterste oogstdatum aangewezen om de voortplanting van de aaltjes te dwarsbomen. Door vroeger te oogsten wordt de levenscyclus van de aaltjes doorbroken. "Twee bodemverbeteraars, namelijk compost en varkensdrijfmest, blijken de chemische en microbiële bodemcondities zo te wijzigen dat de levensvatbaarheid van de nematodeneitjes in de akkerbodem keldert", zegt Ebrahimi over de tweede methode. "En het recept 'water plus een dosis (rottend) plantaardig afval' is prima om de cysten in restaarde af te doden."

Tijdens haar onderzoek ontwikkelde Ebrahimi ook een methode om het aantal levensvatbare eitjes in de bodem in te schatten. Ze baseerde zich daarbij op het gehalte aan trehalose in de eitjes, een type suiker dat betrokken is in het proces dat de eitjes in staat stelt om lange periodes van uitdroging te overleven. De trehalose-methode blijkt in staat om op een objectieve, gevoelige, betrouwbare en robuuste manier vast te stellen hoeveel levensvatbare eieren in de cysten van aardappelcysteaaltjes zitten. De techniek is bovendien snel en goedkoop, waardoor bodemonderzoek in functie van aardappelcysteaaltjes in de toekomst efficiënter zal kunnen verlopen.

De aardappelsector en de betrokken beleidsmakers kunnen uit het doctoraat belangrijke conclusies trekken om de beheersing van aardappelcysteaaltjes in de aardappelteelt te verbeteren, zo klinkt het. “Er is voortaan een efficiëntere methode voor bepaling van de vitaliteit van cysten ter beschikking. De huidige bemestingspraktijken zijn goed en kunnen eventueel nog meer ingezet worden als beheersingstechniek tegen aaltjes. Biochar uitproberen als middel tegen aaltjes is sterk te ontraden”, aldus ILVO.

“De restaarde kan met de onderzochte natuurlijke ontsmettingstechniek (onderwaterzetting met bijgevoegde plantenresten) quasi volledig aaltjesvrij worden gemaakt. Zo kan deze grond vrij van (levende) cysten terug naar de landbouw. De richtlijnen ten slotte rond het uiterste tijdstip van oogsten van primeuraardappelen - liever op een vroeger tijdstip stoppen met die oogst - kunnen optimaler worden afgestemd op de levenscyclus van de aaltjes. Kortom, aardappelcysteaaltjes bestrijden zonder chemische middelen is haalbaar, door een geïntegreerde en beredeneerde aanpak voor, tijdens en na de oogst”, zo luidt de conclusie.