China meer dan ooit cruciale handelspartner voor EU

China huisvest ruim een zesde van de wereldbevolking en maakte de afgelopen decennia een spectaculaire economische groei door. De wonderjaren lijken voorlopig even achter de rug, maar het land blijft in beweging. Zo steeg de vraag naar ingevoerde voedingsproducten in 2015 weer sterker dan het jaar voordien, en daar heeft vooral Europa van geprofiteerd. Vorig jaar ging 8 procent van alle EU-voedingsexport naar China, goed voor een totale handelswaarde van 10,3 miljard euro. De EU-export naar China is erg gedifferentieerd, met babyvoeding, granen en melkbereidingen als belangrijkste productgroepen. 

Het verhaal van de Chinese voedselvoorziening klinkt al enkele jaren hetzelfde: de eigen productie groeit in verschillende sectoren met rasse schreden maar kan de stijgende vraag maar niet bijbenen. De zelfvoorzieningsgraad opschroeven naar 100 procent of meer is voor zowat alle Chinese landbouwsectoren een utopie. Toch stijgt ook de export razendsnel: in 2015 voerde China 20 procent meer uit dan in 2014. Dat is voor 43 procent te danken aan verse en verwerkte groenten en fruit. Ondanks die puike exportprestatie met een groei die hoger ligt dan de stijging van het importvolume (+14%), gaapt er tussen de uitgevoerde waarde en de ingevoerde waarde toch een gigantische kloof van 52 miljard euro.

De EU kreeg vorig jaar een iets grotere voet tussen de deur in China. De Verenigde Staten zijn voor China - net zoals ze dat voor de EU zijn - de belangrijkste exporteur van voedingsproducten. In 2015 daalde het Amerikaanse aandeel in de totale Chinese voedingsimport van 24 procent naar 22 procent. Daar profiteerde de EU van: het Europese aandeel steeg van 9 naar 12 procent, waarmee het zich na Brazilië (18 pct) steviger op de derde plaats nestelt. In waarde uitgedrukt is de stijging van de Europese export naar China spectaculair: door een stijging van de export van varkensvlees en babyvoeding schoot die met 45 procent de hoogte in.

De EU is sinds 2011 een netto exporteur naar China en de handelsbalans helt sindsdien steeds sterker door richting EU. Vorig jaar bedroeg het handelsoverschot 5,2 miljard euro. De hogere exportvolumes zijn te danken aan een gediversifieerd exportgamma. Sterkste groeier zijn de grondstoffen (+71 pct), vorig jaar goed voor 1,72 miljard euro tegenover 1,01 miljard in 2014. Voor een groot deel verantwoordelijk voor die sterke groei: gerst. Verder bedroeg het aandeel varkensvlees 9 procent van de export, goed voor een stijging van 432 miljoen euro naar 934 miljoen euro in 2015. Als je die 9 procent aanvult met de 10 procent ‘vleesafval’, voornamelijk ook afkomstig van varkens, dan blijkt nog maar eens hoe belangrijk China is voor de Europese varkenssector.

Verder is het ook interessant even te kijken naar de verliesposten. Binnen welke productcategorieën werd minder geëxporteerd naar China of lag de geëxporteerde waarde lager? Die laatste nuance blijkt onder meer belangrijk voor melkpoeder. In 2015 steeg het volume naar China geëxporteerd melkpoeder immers, maar daalde tegelijkertijd de waarde door de lage prijzen. Tenslotte is het ook nuttig even naar de handelscijfers van Hong Kong te kijken, omdat de stadstaat fungeert als belangrijkste transithub voor handelsverkeer naar China. Hong Kong is met 4,5 miljard euro de zevende belangrijkste exportbestemming voor Europese voedingsproducten. Het gamma aan producten dat wordt geëxporteerd naar Hong Kong is te vergelijken met de verdeling van de export naar China.