Boter bij de vis beschrijft voedselsituatie tijdens WOI

Honderd jaar geleden viel het Duitse leger België binnen en werd ons land het strijdtoneel van een wereldoorlog. In de herdenking van de Eerste Wereldoorlog gaat er veel aandacht naar de strijdkrachten en de militaire operaties, maar over het dagelijkse leven van de bevolking tijdens de oorlog is er veel minder geweten. Het boek Boter bij de vis bestudeert de impact van de Eerste Wereldoorlog op de landbouwsector en de voedselbevoorrading, deelt Davidsfonds Uitgeverij mee. Dit boek vloeit voort uit een project van het Centrum Agrarische Geschiedenis en de Vlaamse landbouwadministratie.

De Eerste Wereldoorlog was een belangrijke cesuur in onze landbouw- en voedselgeschiedenis. Al bij het begin van de oorlog viel de import en export van levensmiddelen stil. De beschikbare voedselvoorraden slonken zienderogen en wat er nog restte, werd vaak opgevorderd door de Duitse bezetter. Ook in de landbouwsector ging het slecht: de nodige grondstoffen ontbraken en vee en paarden werden opgeëist. Bovendien was er door de bezetting van de zeehavens van visserij weinig sprake.

De hele oorlog lang heerste er een voedselcrisis. Maar de bevolking was creatief: ze organiseerden openbare soepbedelingen of gebruikten stadsparkjes als moestuin. Alle middelen waren goed om de honger te bestrijden. Ook de zwarte markt floreerde waardoor sommige landbouwers en handelaars opmerkelijke winsten boekten.

Op basis van dagboeken, kranten, aanplakbrieven en eigentijdse literatuur wordt in Boter bij de vis een beeld geschetst van de situatie in bezet en onbezet gebied, zowel tijdens als vlak na de oorlog. Uit het boek blijkt dat de Eerste Wereldoorlog een belangrijke episode was in de geschiedenis van de landbouw en van onze eetcultuur. De oorlog betekende ook een cruciale breuk in de landbouwpolitiek van de West-Europese landen.

Het boek is een initiatief van het Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG), in samenwerking met het Departement Landbouw en Visserij van de Vlaamse overheid. Auteur Brecht Demasure is als projectmedewerker verbonden aan CAG en coördineerde in die hoedanigheid het project Landbouw, voeding en WOI, waar dit boek uit voortvloeide. Boter bij de vis is een uitgave van Davidsfonds Uitgeverij, telt 280 pagina’s en kost iets minder dan 30 euro.

Een voorproefje op het boek kan je lezen via de CAG-databank: 'Landbouw en voeding tijdens de Eerste Wereldoorlog'