Boerenprotest: Waarom ‘Stop Mercosur’-boodschappen een grote impact kunnen hebben
AnalyseZo’n 10.000 landbouwers uit heel Europa maken zich klaar om donderdag in Brussel niet alleen hun stem, maar ook hun tractorclaxons luid te laten horen. Naast de vele tractoren zullen ook opnieuw veel protestborden te zien zijn. Net nu de onderhandelingen over het Mercosur-handelsakkoord in een cruciale en onzekere fase zitten, kunnen de creatieve slogans mogelijk meer teweegbrengen dan een sympathieke glimlach bij passanten.
Meer dan 40 landbouworganisaties uit de 27 EU-landen hebben hun aanwezigheid aangekondigd bij de protestactie in de Europese hoofdstad. Met de actie willen de landbouwers een krachtig signaal van eenheid geven. Hoewel de motivatie per land en sector wat verschilt, hebben ze alvast drie grote gemeenschappelijke frustraties.
Zo verwerpen de landbouwers gezamenlijk het voorstel voor het nieuwe GLB dat momenteel op tafel ligt. “Het mist een gemeenschappelijke basis en wordt onvoldoende gefinancierd”, klinkt de kritiek al sinds de Europese Commissie haar plannen deze zomer toelichtte.
Een tweede grote frustratie is de herhaaldelijke vraag naar vereenvoudiging, betere regelgeving en rechtszekerheid. “Er is vandaag een scheefgroei in de Europese regelgeving die de Vlaamse vergunningsverlening negatief beïnvloedt”, duidde Boerenbond eerder. “De EU moet dit grondig durven evalueren en bijsturen.”
Ook ‘Stop Mercosur’ zal donderdag op heel wat actieborden opduiken. Voor veel landbouwers ligt het EU-handelsbeleid zwaar op de maag. Sommige landbouwsectoren trekken aan het kortste eind in de compromissen van de handelsakkoorden. Extra import van landbouwgoederen die volgens andere productiestandaarden zijn geproduceerd, is voor velen een doorn in het oog. Die kan de interne EU-markten verstoren en opent de deur voor oneerlijke concurrentie.
Steun van Franse en Italiaanse boeren gezocht
De ondertekening van het Mercosur-handelsakkoord staat hoog op het kerstverlanglijstje van EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen (EVP). Zaterdag wil von der Leyen in Brazilië, met steun van een gekwalificeerde meerderheid van de EU-lidstaten, het glas heffen op het einde van 25 jaar onderhandelen over het handelsakkoord. Maar voor de champagne in het vliegtuig kan worden geladen, heeft ze wel zekerheid nodig over de steun van Frankrijk of Italië. Landen waar de landbouwsector een grote rol speelt en zwaar doorweegt op de steun van de nationale regering voor het Mercosur-handelsakkoord. Steun die von der Leyen bij de Franse en Italiaanse landbouwers nog niet heeft kunnen verzilveren.
De Commissie stelt nochtans dat ze met wat ze zelf ijzersterke garanties noemt en een reeks concessies de bezorgdheden van landbouwers tegemoet is gekomen. “Misleiding”, is te horen bij Copa-Cogeca, de Europese landbouwkoepel. “We erkennen de inspanningen maar deze zetten de fundamentele onevenwichten niet recht in het akkoord. Er is nog steeds geen doeltreffende en geloofwaardige bescherming om marktverstoring te voorkomen en een gelijk speelveld te garanderen.”
Wij willen de Mercosur-overeenkomst alleen goedkeuren als er voldoende garanties voor onze landbouwsector zijn
Druk neemt toe in onderhandelingen over garanties
Momenteel zit de Mercosur-onderhandeling in een cruciale fase. Twee dagen voor de deadline wordt nog volop onderhandeld over aanvullende maatregelen die de interne landbouwmarkt en de boeren moeten beschermen. De Commissie legde daarover in oktober een voorstel op tafel. Begin deze week gingen de Europarlementsleden akkoord met een aangepaste versie. Die aanpassingen waren echter niet volledig naar de zin van de Raad van de EU, die eveneens moet instemmen met de beschermclausule. De onderhandelingen lopen daarom door.
Het pakket aan beschermingsmaatregelen en garanties vormt momenteel een sleutelstuk in de bredere onderhandelingen over de Mercosur-overeenkomst. Voor Frankrijk en Italië geldt het als een cruciale waarborg om vrijdag steun te kunnen geven aan het volledige akkoord. Beide landen benadrukten wel dat zij hierover geen overhaaste beslissing willen nemen.
"Wij willen de overeenkomst alleen goedkeuren als er voldoende garanties voor onze landbouwsector in het pakket aan beschermingsmaatregelen zitten, deze moeten we ook nog kunnen bespreken met de boeren”, zei Italiaanse premier Giorgia Meloni woensdag, aansturend op uitstel van de deadline.
Uitspraken die op weinig sympathie kunnen reken aan de overkant van de oceaan. Daar verhoogde de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva woensdag de druk door te stellen dat het handelsakkoord er niet meer zal komen zolang hij president is, als de EU het niet voor het einde van het jaar finaliseert.
Mercosur: win-win of landbouw als pasmunt?
11 februari 2025Landbouwers stappen EU-bubbel binnen op kantelmoment
Woensdagavond bereikten de EU-onderhandelaars uiteindelijk een voorakkoord over de beschermmaatregelen. Zowel het Parlement als de Raad moeten de tekst nog formeel goedkeuren en aannemen. Intussen wordt het voorakkoord al ingezet om Frankrijk en Italië de komende dagen over de streep te trekken.
Net op dat mogelijke kantelmoment komen boeren uit alle hoeken van Europa in beeld met een grootschalige protestactie in het Europese machtscentrum. Of die actie extra concessies kan afdwingen of het vliegtuig richting Brazilië aan de grond kan houden, zal de komende dagen blijken. Zeker is wel dat de Europese landbouwkoepel donderdag zo’n 10.000 boeren verwacht om hun belangen kracht bij te zetten.
Politie waarschuwt voor grote hinder in Brussel
De politie raadt iedereen die donderdag in de hoofdstad moet zijn aan om de wagen thuis te laten en indien mogelijk, het openbaar vervoer te nemen. De boeren trekken ’s ochtends al vanuit verschillende richtingen naar Brussel. Het parcours van de betoging, van de Koning Albert II-laan naar het Luxemburgplein, wordt de hele dag afgesloten. De politie verwacht ook dat de Kleine Ring ontoegankelijk wordt voor het autoverkeer en sluit blokkades van wegen in en rond Brussel niet uit.
