Afrikaanse varkenspest duikt op in EU-lidstaat Litouwen

Het werd al langer gevreesd en nu heeft de Afrikaanse varkenspest effectief voet aan grond gekregen op het Europese vasteland. Op twee plekken in Litouwen is telkens één besmet wild zwijn aangetroffen. Dat is volgens Boerderij bevestigd door de Werelddiergezondheidsorganisatie (OIE). Een blik op de website van die laatste leert dat de dieren ontdekt zijn in het zuiden van het land, dichtbij de grenzen met Wit-Rusland en Polen.

Eén besmet dier is gevonden in het district Alytus, in het zuiden van Litouwen. Het andere is aangetroffen in het district Vilnius, op 50 kilometer van de gelijknamige hoofdstad van het land. Met deze uitbraak in Litouwen is de Afrikaanse varkenspest nu ook op Europees grondgebied overgeslagen. "De ziekte komt binnen de EU verder alleen voor op Sardinië", weet Boerderij. De twee everzwijnen die dragen waren van de pest werden afgemaakt.

Om verspreiding van het virus te voorkomen, heeft de Litouwse overheid extra maatregelen genomen. Zo staan alle varkensbedrijven in het land onder verscherpt toezicht. Vanwege het ontbreken van grenzen tussen Litouwen en andere EU-landen vindt er momenteel overleg plaats tussen de veterinaire diensten van verschillende landen over een mogelijk in- en uitvoerverbod van dieren en dierlijke producten. Rusland, Kazachstan en Wit-Rusland hebben de grens met Litouwen inmiddels gesloten.

Afrikaanse varkenspest komt vooral veel voor in Rusland. Sinds 2007 duikt het virus daar met regelmaat op. Rond de grote steden, maar ook in de grensgebieden met de Baltische staten en Finland. Ook in Oekraïne en Wit-Rusland is het virus aangetoond. In tegenstelling tot de klassieke variant, is voor deze pest geen vaccin beschikbaar. Er kunnen alleen preventieve maatregelen worden genomen om verspreiding te voorkomen. Dat gebeurt volop in Rusland. De laatste jaren zijn er in het land tienduizenden varkens geruimd.

De Europese Commissie heeft in verband met deze dierziekte al meerdere malen contact genomen met de verschillende lidstaten en er werd ondertussen ook een besluit aangenomen dat het minimale besmette gebied afbakent en in preventieve maatregelen voorziet. Op de volgende vergadering van het SCOFCAH (Standing Committee on the Food Chain and Animal Health) op 6 en 7 februari zal de situatie uitgebreid besproken worden. In ons land volgt het Voedselagentschap de verspreiding van de Afrikaanse varkenspest nauwlettend op. Woordvoerster Lieve Busschots laat weten dat er momenteel (nog) geen extra maatregelen op Belgisch grondgebied nodig zijn, maar de gewesten wel verwittigd werden.

Boerenbond kan zijn ongerustheid niet verbergen nu de zeer besmettelijke ziekte na bijna 15 jaar weer opduikt in de EU. Het virus is ongevaarlijk voor de mens maar veroorzaakt enorme economische schade in de varkenshouderij. België kende een uitbraak van Afrikaanse varkenspest in 1985 in West-Vlaanderen. Door invoer van besmet varkensvlees werden 12 bedrijven besmet, 185 contactbedrijven werden geblokkeerd en meer dan 30.000 dieren werden indertijd geslacht.

Het feit dat de ziekte zich snel verspreidt onder everzwijnen en dat de Europese everzwijnenpopulatie gestaag toeneemt, baart de Europese varkenshouders grote zorgen. Voor Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche vormt de nieuwe introductie van Afrikaanse varkenspest een zeer grote bedreiging voor de Europese varkenshouderij. Hij roept alle bevoegde instanties - regionaal, nationaal en internationaal - op om alle preventiemaatregelen te nemen die nodig zijn om de besmetting van de everzwijnen in Litouwen in te dijken en verdere verspreiding naar andere lidstaten te voorkomen.