Abnormaal hoge bijensterfte alarmeert opnieuw politici

Het bericht dat 50 tot 60 procent van de Limburgse honingbijen de winter niet overleefd heeft, alarmeerde Vlaams parlementslid Jelle Engelbosch (N-VA). Hij informeerde naar de aanpak van minister Schauvliege. Omdat het probleem acuut is in Limburg wil de minister daar zo snel mogelijk samenzitten met wetenschappers en bijvoorbeeld ook met het Proefcentrum Fruitteelt om te vermijden dat de bestuiving van gewassen een probleem wordt. Landbouw is slachtoffer maar ook mee oorzaak van de verhoogde bijensterfte. Engelbosch is tevreden met inspanningen als bloemenranden en insectenhotels om dat te counteren, maar vreest dat er meer nodig is. Verder doet hij een warme oproep om de imker-stiel bij jongeren te promoten.

Alleen in Limburg kan men door een bevraging van imkers reeds een cijfer plakken over de bijensterfte van afgelopen winter. Dat meer dan de helft van de bijen het daar niet gehaald heeft, is verontrustend. “In andere provincies zijn momenteel nog geen cijfers bekend, maar de tekenen wijzen erop dat het dezelfde richting uitgaat”, aldus een ongeruste Jelle Engelbosch, Vlaams volksvertegenwoordiger voor N-VA.

Een telefoontje naar Herman Torfs, een professioneel imker uit Aarschot, leert dat het probleem zich inderdaad niet beperkt tot Limburg. “Sommige collega's hadden geen wintersterfte, maar ik ken er veel meer die al hun volkeren verloren. In mijn kasten zat het verlies op 15 procent, wat weinig is, maar in november verwijderde ik reeds de zwakke volkeren. Tel dat er bij en ik kom uit op 20 à 25 procent dode bijen. Om landbouwers niet in de steek te laten op vlak van bestuiving ging ik nieuwe bijen kopen in Nederland, waar wintersterfte schijnbaar minder een probleem is.”

In de strijd tegen de verhoogde bijensterfte erkent Engelbosch dat er verscheidene acties voor de bijen ondernomen worden. In de landbouwsector gaat het dan vooral om bloemenrijke akkerranden. Maar tegelijk vreest Engelbosch dat er meer nodig is: “Door de juiste omgeving voor bijen te creëren, kunnen we stap per stap de bijenpopulatie herstellen. En verder onderzoek naar de doodsoorzaken is nodig. Enkel zo kunnen we problemen in de toekomst vermijden.”

Joke Schauvliege, Vlaams minister van Natuur én Landbouw, geeft het parlementslid gelijk dat bijkomende maatregelen nodig zijn hoewel er al lang gesensibiliseerd wordt. Ook wordt de in Vlaanderen aanwezige kennis rond de bestrijding van de varroamijt samengebracht in een onderzoeksplatform. Wat nieuwe maatregelen ter bescherming van de bijen betreft, ziet Schauvliege opportuniteiten in het nieuw Europees landbouwbeleid. Zo zal de vergroeningsmaatregel gewasdiversificatie de bijenpopulatie ten goede komen. In het plattelandsbeleid, de tweede pijler van het Europees landbouwbeleid, introduceert Vlaanderen een nieuwe beheerovereenkomst voor bloemenranden naast de akkers.

Over de problematiek van de bijensterfte wordt al jaren gesproken in het Vlaams Parlement en er werd al een resolutie daaromtrent unaniem goedgekeurd. Commissievoorzitter Jos De Meyer (CD&V) herinnert eraan dat de resolutie hamerde op wetenschappelijk onderzoek, niet enkel voor de monitoring, maar ook om de juiste conclusies te trekken. “We kunnen enkel sterk aanmoedigen om het actieplan waarnaar de minister verwees met kracht uit te voeren.” In de wetenschap dat ook de Waalse en federale overheid een actieplan voor de bijen tot uitvoering brengen, maakt sp.a-parlementslid Els Robeyns de bedenking dat beleidsinitiatieven weinig gecoördineerd zijn en vooralsnog weinig opgeleverd hebben.

“We zullen sensibiliseren, goede praktijken uitleggen en promotie voeren binnen landbouwkringen”, belooft Schauvliege. Zij verwijst nog naar de acties die lokale besturen en provincies ondernemen, bijvoorbeeld de verspreiding van bloemenraad zodat ook particulieren kunnen bijdragen tot een goed klimaat voor de bijen in Vlaanderen. Specifiek in Limburg is in februari nog de campagne ‘Limburg wild van bijen’ gelanceerd. De provincie plant acties voor meer bekendheid van de wilde bij, meer leefgebied voor het diertje en meer wetenschappelijke kennis over wilde bijen. Met wilde bijen gaat het net zoals met honingbijen niet goed.