Jenever mag enkel nog uit onze streken komen

Normaal hadden de EU-landbouwministers de erkenning deze week moeten goedkeuren, maar omdat de tekst van het besluit nog niet in alle 23 officiële talen van de EU klaar was, is de definitieve ondertekening uitgesteld naar 19 december. "Maar dat is slechts een formaliteit", aldus een medewerkster van minister van Landbouw Sabine Laruelle (MR).

Dankzij de nieuwe Europese regels kunnen België en Nederland eindelijk hun "jeneverstrijd" staken. Dertig jaar lang hebben we geruzied over wat jenever nu eigenlijk is. "Er is tot bij het Europese Hof van Justitie over geprocedeerd. Het conflict ging over het minimum percentage alcohol dat jenever moet bevatten", verduidelijkt Joep Stassen van het Nederlandse Productschap Dranken. "Jullie houden dertig procent aan en wij 35 procent. De Nederlanders probeerden via de rechter de Belgen van de markt te drukken. Doordat Europa nu met regels komt, is de ruzie beëindigd. Het is een typisch compromis geworden. De bestaande situatie is nu in Europese regels verankerd: Nederland houdt 35 procent aan, België 30".

Bij jeneverstoker Smeets uit Zonhoven zijn ze vooral blij met de bescherming die de erkenning als streekproduct met zich meebrengt. "Voortaan is duidelijk waar jenever vandaan komt", zegt kwaliteitsverantwoordelijke Peter Lynen. "En dat is niet uit het Oostblok. We hadden tot nog toe geen last van concurrentie uit lageloonlanden, en door het besluit kan er uit het buitenland ook geen aanval meer komen op ons product. Wil men de drank namaken, dan kan dat nooit onder de naam 'jenever'". Al moet Lynen toegeven dat zo'n erkenning als streekproduct een tweesnijdend zwaard kan zijn. "Wij maken ook amaretto en pastis. Nu hebben de regio's vanwaar die producten oorspronkelijk afkomstig zijn, nog geen Europese bescherming aangevraagd. Als zij dat wel doen, is de kans groot dat wij die dranken niet meer onder die oorsprongsnaam mogen verkopen".

In ons land is de Hasseltse jenever al langer beschermd, sinds 1997 om precies te zijn. Concreet betekent dit dat moutwijn, het basisproduct van jenever, uitsluitend op het grondgebied van Hasselt, Zonhoven en Diepenbeek mag worden gemaakt, de gemeenten waar de vier grote Limburgse stokerijen gevestigd zijn. De andere jeneverhotspot in ons land is de provincie Oost-Vlaanderen, waar maar liefst 54 stokerijen gevestigd zijn. Hun Balegemse jenever en O'de Flander staan nu, samen met de Hasseltse jenever, op de Europese lijst van beschermde regionale kwaliteitsproducten. Toch gaat het niet zo goed met het geestrijke graandrankje. De verkoop vertoont al sinds de jaren tachtig een neerwaartse tendens. Vooral de populariteit van hooggradige soorten boert achteruit. Om dat verlies te compenseren, hebben de meeste stokerijen de laatste jaren vruchten- en creamjenevers in de markt gezet.

"Niet alleen jenever, maar alle sterke dranken doen het momenteel minder goed," reageert coördinator Davy Jacobs van het Nationaal Jenevermuseum. "Dat heeft te maken met de hedendaagse visie op drankgebruik. Alcohol is de boeman: drinken leidt tot verkeersongelukken en verslaving". Jacobs meent dat de Europese erkenning de dalende verkoop niet zal kunnen keren. "Al hoop ik wel dat ons heel mooie, traditionele product nu wat meer waardering krijgt. Want onze jenever worstelt ook met een imagoprobleem. Jenever wordt nog heel vaak beschouwd als het oubollige drankje van 'bomma en bompa'. Dit label geeft aan dat jenever wel degelijk op de lijst met Europese kwaliteitsproducten thuishoort, en terecht".(KS)