Europa luistert met half oor naar GLB-noden Boerenbond

Na intensieve onderhandelingen in Luxemburg lag een akkoord tussen Raad, Parlement en Commissie over de hervorming van het Europees landbouwbeleid binnen handbereik. Boerenbond riep de onderhandelende partijen op de laatste knopen door te hakken. "De hervorming is ingrijpend en complex. Onze boeren hebben duidelijkheid nodig om zich voor te bereiden!" Het politieke akkoord volgde woensdag nog.

Bij de bekendmaking van de eerste voorstellen voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) richting 2020 verklaarde Boerenbond het GLB dood omdat het te weinig oog had voor de eigenheid van de Vlaamse land- en tuinbouw. De organisatie formuleerde cruciale aandachtspunten om van het GLB ook weer 'ons GLB' te maken. Inhoudelijk gaat wat vandaag op de Europese tafel ligt in belangrijke mate in op de aandachtspunten die Boerenbond formuleerde, "maar al te vaak in onvoldoende mate om het compromis geslaagd te noemen".
 
Vlaanderen moet niet volledig evolueren naar een "betekenisloze vaste hectarepremie" maar toch een belangrijke, zij het geleidelijke, herverdeling van de rechtstreekse inkomenssteun doorvoeren. De vergroening kan op sommige punten meer op maat ingevuld worden maar het Europese kader blijft volgens Boerenbond redelijk strikt. "Vergroenen zal een belangrijke inspanning vragen in de Vlaamse context."

De actieve boer als begunstigde van de rechtstreekse inkomenssteun wordt Europees beter gedefinieerd en Vlaanderen krijgt de ruimte om nog meer gericht de actieve Vlaamse boer te definiëren. Boerenbond vraagt de Commissie om werk te maken van een leidraad met criteria voor het afbakenen van het begrip 'actieve boer'. Boerenbond verheugt zich verder over de ruimte die er blijft voor voldoende gekoppelde steun om de vleesveehouderij een duidelijk economisch perspectief te bieden. Jonge boeren krijgen een extra duw in de rug in hun eerste jaren.
 
In het kader van de marktordening wordt de deur op een kier gehouden om de referentieprijzen te actualiseren, "maar dit gebeurt voorlopig niet", constateert Boerenbond. "Nochtans dringt een actualisering zich op gegeven de grondig gewijzigde marktsituatie ten opzichte van enkele jaren terug. De prijzen zijn weliswaar hoger maar vooral de kosten zijn veel hoger en dus staan de marges onder zware druk."

Het suikerquotum zal binnen enkele jaren wegvallen maar de belangrijkste elementen in het interprofessioneel kader blijven behouden. De macht om over prijzen en hoeveelheden te onderhandelen binnen het kader van producentenorganisaties wordt uitgebreid van de zuivel- naar de rundvleessector en verschillende akkerbouwteelten. "De varkens- en pluimveehouderij blijven verstoken van deze mogelijkheid", analyseert Boerenbondadviseur Pieter Verhelst.

Er komt ten slotte een zeer beperkt Europees kader voor contractualisering. De gemeenschappelijke marktordening blijft zo zeer sectorspecifiek. "Dat ontzegt bepaalde sectoren de nodige instrumenten om hun positie in de markt ten opzichte van de andere schakels in de keten te versterken", oordeelt Verhelst.
 
Boerenbond heeft steeds de nodige flexibiliteit gevraagd binnen het Europese kader om op Vlaams niveau een antwoord te bieden op de uitdagingen waar de Vlaamse land- en tuinbouw voor staat. "Deze ruimte kregen we al en behouden we in het plattelandsbeleid (pijler II). Maar nu wordt er ook heel wat ruimte geboden binnen de rechtstreekse inkomenssteun (pijler I) en in het kader van de marktordening."

Boerenbond heeft zich grondig voorbereid om de geboden flexibiliteit ten volle te benutten. De komende weken en maanden wil de organisatie in overleg met Vlaams minister voor Landbouw Kris Peeters werk maken van een Europees landbouwbeleid op maat van de Vlaamse actieve land- en tuinbouwer die met een duurzame productie ijvert voor een leefbaar inkomen en dus een eerlijke prijs nastreeft voor zijn producten.