Zonder Rusland en Oekraïne blijft Belgische beer in EU

De voorbije weken ging alle aandacht naar groenten, fruit, vlees en zuivel die door het handelsembargo niet meer welkom zijn in Rusland. In de schaduw van deze vier grote productcategorieën zijn er nog andere sectoren die een belangrijke afzetmarkt verloren hebben. De voorbij jaren hebben geneticabedrijven veel beren (fokvarkens, nvdr.) naar Rusland en Oekraïne uitgevoerd. “De Russische grens die dichtging vanwege Afrikaanse varkenspest zorgde samen met de crisis in Oekraïne voor een verschuiving van de berenafzet”, vertelt Geert Rombouts van RA-SE Genetics.

Integratoren in de varkenshouderij bouwen steeds vaker hun eigen KI-station of plaatsen fokdieren bij professionele berencentra. Deze grote vleesverwerkers vragen uniforme beren met een hoge gezondheidsstatus. RA-SE Genetics, een gevestigde waarde in de fokkerijwereld, heeft de laatste jaren geïnvesteerd in een structuur die voldoet aan deze eisen. In ons land kweekt de firma op drie plaatsen jonge beren, waarna ze verhuizen naar één van de tien quarantainebedrijven. Daar komen ze tot volle wasdom en als fokvarken vertrekken ze dan naar het buitenland.

"De gezondheidsstatus van fokvarkens is een teer punt van de varkenshouderij in ons land", vertelt Geert Rombouts, exportmanager bij de firma die in Lokeren een kantoor heeft. "Als we de genetica van de Belgische varkens willen exporteren, dan moet iedereen in de sector zich schikken naar strenge bioveiligheidsregels zodat we varkens met een hoge gezondheidsstatus kunnen afleveren." RA-SE Genetics prijst een aantal partners omdat zij de strenge bioveiligheidsregels serieus nemen die het geneticabedrijf al een handvol jaren hanteert. In de eerste plaats zijn dat de eigen selectiemedewerkers maar evenzeer de transporteur en de inspecteurs van het Voedselagentschap.

Door de gezamenlijke inspanningen werd het mogelijk om ziektevrije beren te leveren aan landen met zeer strenge sanitaire eisen zoals Oekraïne. De vraag naar Belgische fokvarkens laat zich volgens het geneticabedrijf verklaren door de reputatie van onze varkenshouderij als producent van bevleesde dieren met een goede karkaskwaliteit. RA-SE Genetics is sedert 2003 actief in Oekraïne. Ook Rusland koopt sinds 2005 fokdieren en varkenssperma met vooruitstrevende genetica omdat het de eigen varkenshouderij wil uitbouwen en zijn afhankelijkheid van varkensvleesimport wil verminderen. Zo implementeerde RA-SE Genetics fokkerij- en selectieprogramma’s in verschillende grote Russische varkensbedrijven met 1.000 tot 25.000 zeugen.

Vandaag zit de Europese uitvoer van beren en varkenssperma richting Rusland (nagenoeg) volledig op slot. “Niet zozeer de economische sancties maar wel de uitbraken van Afrikaanse varkenspest in EU-lidstaten hebben de grens met Rusland gesloten”, verklaart Geert Rombouts, exportmanager bij RA-SE genetics. “Door de focus op hoge gezondheid en grote aantallen uniforme beren waren we klaar om grotere integratoren of KI-stations in Rusland en Oekraïne te voorzien van fokdieren”, zo betreurt hij.

Hoewel Noorwegen en Servië door de mazen van het net glippen, gelooft Rombouts niet in een snelle hervatting van de export vanuit het westen. "Wat dat betreft, zorgt de Afrikaanse varkenspest in onze sector voor een nog meer uitzichtloze situatie dan het Russisch handelsembargo in de andere sectoren." Fokvarkens en varkenssperma staan overigens niet in de lijst met westerse producten die niet langer welkom zijn in Rusland. De exportmanager van RA-SE Genetics houdt daarom één mogelijkheid open: "Wegtransport kunnen we om sanitaire redenen vergeten, maar misschien staan de Russen open voor een luchttransport van fokvarkens vanuit Groot-Brittannië. Aangezien het om een eiland gaat, is het risico op varkenspest daar gering."

Ondertussen hebben andere afzetmarkten reeds de plaats ingenomen van Oekraïne en Rusland. De eerst helft van dit jaar vertrokken er zogenaamde ‘MaxiMus-beren’ naar 16 Europese landen. De voornaamste markten voor RA-SE Genetics zijn Spanje, Nederland en Hongarije. Maar ook in Polen, Duitsland, Servië, Macedonië, Italië, Bulgarije, Groot-Brittannië , Luxemburg, Frankrijk en Roemenië werden beren verkocht. Daarnaast werden landen die zich herstellen van de economische crisis zoals Griekenland, Cyprus en Portugal dit jaar opnieuw beleverd.