"Zonder loon te tellen 17 euro verlies per vleesvarken"

In De Standaard getuigt Luc Van Dommelen, varkenshouder en ondervoorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat, over de harde economische realiteit in de varkenssector. “Mijn boerderij is niet enorm groot, maar ik heb toch een omzet van 500.000 euro per jaar. Is het dan normaal dat mijn vrouw en ik ook nog buitenshuis moeten werken en zelfs dan de rekeningen nog niet kunnen betalen?” Boeren zoals Van Dommelen hebben er genoeg van dat ze hun vlees moeten verkopen tegen een prijs die niet eens de kosten dekt. “Ik krijg van het slachthuis 1,15 euro per kilo levend gewicht. Om kostendekkend te zijn, zou dat 1,30 euro moeten zijn. Dat is dus een verlies van 17 euro per varken. En dan heb ik nog geen loon voor mezelf gerekend.”

Uit cijfers van de FOD Economie blijkt dat de gemiddelde prijs per kilo varkensvlees in januari 2001 1,27 euro bedroeg tegenover 1,18 euro in januari 2013, een daling dus, ondanks stijgende kosten. Het aantal varkensbedrijven is in die periode dan ook fors gedaald. Van 10.234 varkensbedrijven in 2000 naar 5.091 bedrijven in 2013, schrijft De Standaard.

Een producentenvergoeding van 1,15 euro voor een kilo varkensvlees is volgens varkenshouder Luc Van Dommelen echt niet leefbaar. De huidige prijzen zijn zo laag dat Van Dommelen en zijn collega-varkenshouders van het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) het niet meer zien zitten. Ze willen in december geen varkens meer leveren aan de slachthuizen waardoor supermarkten en beenhouwers zonder vlees zouden komen te zitten.

Van Dommelen vertelt in de krant dat hij en zijn vrouw in 1999 een varkensbedrijf overnamen. “Die eerste jaren boerden we goed, maar de afgelopen vijf jaar is de prijs die we voor ons vlees krijgen zo laag dat we met verlies werken. Ondertussen is mijn spaarpot volledig op. Ik heb een halftijdse job buitenshuis moeten aannemen, mijn vrouw ook. Ik heb leningen moeten afsluiten om mijn leveranciers te betalen. En ik heb nu weeral een betalingsachterstand. De laatste jaren heb ik aan de bank geen afbetalingen voor mijn bedrijf meer kunnen doen.”

De varkensboer uit de Kempen legt uit dat de varkenssector van oudsher ups en downs kende. “Maar de afgelopen jaren werkt het niet meer zo. De markt is erg veranderd. Ten eerste doordat de slachtcapaciteit in Duitsland enorm is toegenomen. De prijs van het varkensvlees wordt daar bepaald. Ten tweede door de macht van de grootwarenhuizen. Zij gebruiken lage prijzen voor verse voeding, onder meer vlees, om consumenten te lokken. En zij weten dat groenten, fruit en vlees maar enkele dagen houdbaar zijn. De supermarkten mogen niet onder de kostprijs verkopen, maar wij dus blijkbaar wel.”

Vijftien procent van het varkensvlees is voor de binnenlandse markt, de rest is bestemd voor export en vleesverwerkende industrie. Een Europese aanpak lijkt zich op te dringen maar volgens ABS beweegt er op dat vlak weinig omdat de Europese Commissie niet wil inzien hoe groot de crisis bij de varkensboeren is. Om de sector uit het dal te helpen, stelt ABS voor om de varkensprijs op de binnenlandse markt niet langer te koppelen aan de Duitse prijs. Er zou dus een apart afzetkanaal moeten komen voor varkens van familiale bedrijven, waarvan het vlees bestemd is voor binnenlands verbruik. ABS vraagt een toeslag op het lokaal geproduceerd en geconsumeerd vlees die rechtstreeks naar de boeren gaat.