Vragen over toewijzing en neutraliteit nieuw infopunt voor veehouders

Infopunt Veekompas moet veehouders binnenkort wegwijs maken en ondersteunen in de regelgeving rond stikstof en andere emissies. Naast duiding bij de complexe wetgeving zal het ook gerichte begeleiding geven aan veehouders die hun bedrijfsvoering willen bijsturen of heroriënteren.

Na een open oproep vorig jaar om het infopunt op te richten, zou één consortium een geldige aanvraag hebben ingediend en de opdracht toegewezen hebben gekregen. Het consortium omvat zes partners: Boerenbond Projecten, Inagro, Proefbedrijf Pluimveehouderij, Hooibeekhoeve, Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw (PVL) en het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO).

Daarnaast stelt Pieters zich ook vragen bij de objectiviteit van de adviezen van het infopunt voor veehouders. "Boeren die geen lid zijn van Boerenbond, maar van het Algemeen Boerensyndicaat, worden immers linea recta naar Boerenbond gestuurd. Als Algemeen Boerensyndicaat zou ik daar razend van worden", zegt Pieters.

Vriendjespolitiek

De vraag tot opheldering, van de gewezen kabinetschef van minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA), komt er nadat zij de voorbije dagen forse kritiek had gekregen vanuit de meerderheidspartijen cd&v en Vooruit. Die discussie speelt zich ook af rond een subsidiedossier. Zo is er ophef over subsidies aan de Thomas More-hogeschool, na een stopzetting van een openbare aanbesteding. Demir werd in dat verhaal door de oppositie beschuldigd van vriendjespolitiek.

Deze dynamiek bereikte ondertussen ook al de ministerraad waar beide subsidiedossiers besproken werden. In een reactie aan VRT NWS benadrukt Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) dat beide dossiers correct in elkaar zitten. Tegelijk wijst hij de parlementsleden erop dat elke meerderheidspartij deze dossiers zelf heeft goedgekeurd. "Ik heb er geen probleem mee dat er discussie is. Maar als dat vanuit de meerderheid komt, dan moeten die mensen beseffen dat men ook de eigen ministers en de partijgenoten onder de bus gooit. Want die hebben die beslissingen mee goedgekeurd."

“Alles volgens transparante procedures”

Uit cd&v-hoek wordt niet enthousiast gereageerd op de zet van Pieters. De partij wijst erop dat de bewuste subsidie een positief advies kreeg van N-VA-minister van Financiën Ben Weyts. Dat een voormalig kabinetsmedewerker elders in de sector aan de slag gaat, vindt de partij ook weinig opmerkelijk.

Minister Brouns benadrukt ook dat het gaat om een transparante overheidsopdracht, uitgevoerd volgens de geldende procedures, en waar iedereen op kon intekenen. De suggestie dat hier sprake zou zijn van voorkeursbehandeling of een gebrek aan concurrentie vindt geen enkele steun in de feiten of de procedure, meent Brouns. “Kritiek mag en moet, maar dan graag op de inhoud”, reageert hij. “Aan een moddergevecht neem ik niet deel.”

Waarom opnieuw Boerenbond en geen ABS?

Hoe kijkt het Algemeen Boerensyndicaat naar de beweringen dat de procedure zonder voorkeursbehandeling is verlopen en dat er geen sprake was van een gebrek aan concurrentie? “Ik heb niets tegen de procedure waarop de openbare aanbesteding is verlopen”, stelt voorzitter Bruno Vincent. “Ik stel mij wel de vraag waarom de vijf onderzoekcentra niet op zichzelf kunnen opereren en dat er een privépartner bij betrokken moet worden. Nu krijgen wij de opmerking van onze leden dat ze advies moeten gaan vragen via Boerenbond en zo creëert men volgens mij zelf een ongemakkelijke situatie.”

Zelf wist Vincent niets af van de open oproep. “We zijn een kleine organisatie die niet altijd de middelen en het personeel hebben om in zo’n groot project te stappen. En deze boodschap moeten we jammer genoeg ook meegeven aan onze leden”, vertelt Vincent.

 “Begeleiding noodzakelijk”

Omdat de opdracht inhoudelijk bijzonder zwaar is, vraagt het volgens minister Brouns een brede en multidisciplinaire samenwerking. “Er moeten meer dan 1.000 veehouders begeleid worden bij het halen van complexe emissiereductiedoelstellingen tegen 2030, in een context van snel veranderende regelgeving”, klinkt het. Landbouworganisatie Boerenbond geeft ook mee dat landbouwers zelf kunnen kiezen door welke organisatie ze geholpen willen worden als ze advies vragen.

Daarnaast benadrukt Boerenbond dat het in feite fundamenteel oneens is met het stikstofdecreet. “Maar zo lang onze procedure bij het Grondwettelijk Hof loopt voor de vernietiging ervan, moeten beslissingen worden genomen die de toekomst van het bedrijf én van het gezin achter dat bedrijf bepalen. Het is goed dat er nu een samenwerking is om de veehouders, in een zeer onzeker rechtskader, daar zo goed mogelijk bij te kunnen helpen”, aldus Boerenbond. “Politici die niet akkoord zijn met de oprichting van het Veekompas, moeten misschien meer de hand in eigen boezem steken. Als men had werk gemaakt van een werkbaar stikstofakkoord, dan was deze begeleiding niet noodzakelijk geweest om landbouwers een kans op voortbestaan te geven.”