Vogelgriep: West-Vlaamse zones slinken, regering ontwikkelt vaccinatiestrategie
nieuwsDe FOD Volksgezondheid heeft een werkgroep opgericht om een vaccinatiestrategie te ontwikkelen tegen vogelgriep. Dat zegt federaal landbouwminister David Clarinval (MR) in een reactie op een vraag van Irina De Knop (Anders). De centrale vraag is of de economische kosten van zo'n campagne opwegen tegen de voordelen. Intussen is in West-Vlaanderen het opheffen van vogelgriepzones volop bezig.
In West-Vlaanderen is het opheffen van de zones volop aan de gang. Dat meldt Landsbond Pluimvee. Zo zijn de afgelopen week in de grote beperkingszone Veurne-Alveringem, op één na, alle beschermingszones omgezet in bewakingszone. In de bewakingszone Wingene zijn alle onderzoeken gunstig. Vanaf dinsdag 10 februari zijn daar nog enkel de landelijke maatregelen van kracht.
In de grote bewakingszone Veurne-Alveringem worden de eindscreenings in de vijf deelzones georganiseerd tussen woensdag 11 en dinsdag 17 februari. Bij gunstige resultaten zullen deze zones dan stelselmatig vrijkomen tussen vrijdag 13 en donderdag 19 februari. In de beperkingszone Deerlijk zal de beschermingszone volgende week dinsdag 17 februari worden omgezet in bewakingszone. De eindscreening in de bewakingszone zal normaliter vanaf maandag 23 februari worden georganiseerd. Deze zone zal dan vrijkomen op donderdag 26 februari.
Het FAVV waarschuwt dat deze gunstige evolutie niet betekent dat de problemen met vogelgriep van de baan zijn. “Hoewel de omgevingsdruk vanuit wilde vogels afneemt – het aantal besmettingen is verhoudingsgewijs lager dan enkele weken – is deze druk nog steeds zeer hoog. In de buurlanden is bijvoorbeeld het aantal uitbraken bij pluimvee en bij hobbyvogels opnieuw gestegen in de afgelopen weken. Elke winterprik kan dus opnieuw omstandigheden creëren, die gunstig zijn voor de verspreiding van het vogelgriepvirus. Aandacht voor bioveiligheid en voorzichtigheid bij activiteiten met pluimvee en vogels zijn dus nog steeds broodnodig.”
Vaccinatiestrategie
Vogelgriep bestrijden kost geld. Sinds 2022 worden de crisisreserves van het FAVV gemobiliseerd om de kosten in verband met vogelgriep te dekken. Tot op heden worden de uitgaven sinds 2022 geraamd op 12,7 miljoen euro. Een werkgroep van de FOD Volksgezondheid moet nu berekenen of het al dan niet gunstig is om te vaccineren. Ook zulke campagnes hebben immers een prijs.
Op de Commissie Gezondheid van 21 januari waarschuwde federaal landbouwminister David Clarinval (MR) dat grootschalige vaccinatie in België geen sinecure is. De beschikbaarheid van geschikte en doeltreffende vaccins, de praktische haalbaarheid van zo’n campagne en de handelsbeperkingen die door derde landen worden opgelegd, zijn belangrijke obstakels. Ook binnen gevaccineerde bedrijven blijven er strenge controles nodig om te vermijden dat het virus binnendringt.
Europa vereffent interne markt, maar externe handel kan sputteren met vaccin
Maar onmogelijk is zo’n campagne niet. De Wereldorganisatie voor Diergezondheid (WOAH) en de Europese Commissie hebben hun codes bijgewerkt om vaccinatie tegen hoogpathogene aviaire influenza toe te staan en te reguleren. Op Europees niveau kunnen verplaatsingen van gevaccineerd pluimvee worden toegestaan. Het moet dan gaan om dieren bestemd voor onmiddellijke slachting, broedeieren of eendagskuikens van gevaccineerd pluimvee. Ook producten van gevaccineerd pluimvee tussen lidstaten kunnen worden toegestaan, mits er versterkt toezicht gebeurt op de herkomst, het klinisch profiel van de dieren en hun producten.
Een verborgen economische kostprijs is de export buiten Europa, die moeizamer zou verlopen. Clarinval maakte erop attent dat derde landen vrij zijn om geen producten van gevaccineerd pluimvee toe te laten op hun grondgebied.
Kosten en baten
Of vaccineren wel of niet gunstig is, dat zal de werkgroep moeten uitmaken. Hoewel een vaccinatiecampagne allesbehalve evident is, hebben de uitbraken en de daarbij horende uitroeiingen van gevogelte ook hun prijs. In Frankrijk bleek vaccinatie uiteindelijk minder duur te zijn dan de bestrijding van eerdere uitbraken van hoogpathogene vogelgriep. Maar Irina De Knop (Anders) merkt op dat de situatie in België verschilt van die van Frankrijk. Een voorbeeld: Frankrijk heeft eenden gevaccineerd om de productie van foie gras te beschermen, wat een product is met een zeer hoge waarde.
Minder Europese middelen
Clarinval merkte ook nog op dat de Europese cofinanciering sterk werd verminderd voor de strijd op het vlak van dier- en plantgezondheid, en wel van 50 procent naar 20 procent. “Als de lidstaten dat deel zelf moeten dragen, riskeren we minder opvolging, minder harmonisatie en verzwakking van de interne markt, bijgevolg meer sanitaire risico's voor dieren, planten en mensen”, meldt Clarinval. België wil Europa vragen om de cofinanciering te herwaarderen in een nieuw Europees meerjarig financieel kader vanaf 2027.
