Poetin beantwoordt sancties met handelsboycot

De Russische president Vladimir Poetin slaat terug naar de Westerse landen die economische sancties troffen tegen Rusland in het kader van de crisis in Oekraïne. Hij kondigt eigen sancties aan tegen grondstoffen en landbouwproducten uit de betrokken landen. Volgens het persagentschap Reuters zou er sprake zijn van een volledige ban op Amerikaanse producten en een ban op Europese groente en fruit. Eerder sloot Rusland al de grenzen voor Poolse groenten en fruit en sinds deze week laat Rusland ook geen rundvlees en vee uit Roemenië meer toe. De verwachting is dat ook België zal getroffen worden.

De Russische president reageert op de economische sancties die de Westerse landen de voorbije weken aankondigden. Poetin maakt werk van "bepaalde speciale economische maatregelen om de veiligheid van de Russische federatie te verzekeren, en om de belangen van de Russische ondernemers veilig te stellen zonder de consument te schaden". Concreet gaat het om een invoerverbod op bepaalde grondstoffen, voedings- en landbouwproducten uit de landen die sancties hebben afgekondigd tegen Russische personen en bedrijven.

Volgens het persagentschap Reuters zou er sprake zijn van een volledige ban op Amerikaanse voedingsproducten en een ban op Europese groente en fruit, maar een definitieve lijst is er nog niet. Op basis van informatie vanuit de verschillende Russische overheidsdiensten zal het Kremlin een lijst opstellen met producten die onder de beslissing vallen. De sancties gelden in principe voor een jaar, maar Poetin laat de deur open voor een kortere of langere duur. De Russische maatregelen volgen op de Europese sancties die de jongste weken zijn aangekondigd. Vorige week nog werd de toegang tot de Europese markt ontzegd voor de grootste Russische staatsbanken en werd de export verboden van wapens en bepaalde hoogtechnologische machinerie uit de petroleumsector.

Rusland van zijn kant, kondigde de afgelopen dagen het ene na het andere invoerverbod aan. Zo meldde Moskou problemen met melkpoeder uit Letland, met kippenvlees en kalfsvlees uit de Verenigde Staten, met kaas uit Oekraïne en met rundvlees uit Canada en Spanje. Woensdag raakte ook bekend dat Rusland geen rundvlees en vee uit Roemenië meer toelaat. Volgens de Russische voedselagentschap, Moskou gebeurt dat vanwege een uitbraak van de gekkekoeienziekte in Roemenië. Eerder sloot Rusland al de grenzen voor fruit en groenten uit Polen en weert het soja, sojameel, zonnebloempitten en vruchtensap uit Oekraïne.

Op het kabinet van buitenlandminister Didier Reynders heeft men voorlopig nog geen zicht op mogelijke gevolgen voor ons land. Maar wellicht zal ook België getroffen worden, aangezien het in Europees verband mee sancties afkondigde tegen Rusland. Ongeveer een kwart van het Belgische fruit, voornamelijk peren, maar ook appels en aardbeien, worden naar Rusland wordt uitgevoerd. Dat zou een waarde vertegenwoordigen van 160 miljoen euro. Dit jaar voerde Rusland van januari tot mei voor 12,6 miljard euro landbouwproducten in, terwijl de uitvoer volgens de officiële statistieken bleef steken op 5,3 miljard euro. Het gaat dan wel om de in- en uitvoer wereldwijd, dus niet enkel van en naar de sanctionerende landen.

"Het kan bepaalde bedrijven in het Westen schaden, maar Rusland kan een dergelijke handelsoorlog nooit winnen", reageert professor Koen Schoors van de UGent in Terzake. "Rusland staat veel te zwak. Het importeert extreem veel consumentenproducten en exporteert eigenlijk heel weinig, behalve olie en gas en een beetje staal. Als zij sancties zullen treffen, zal de kost voor een groot deel betaald worden door de Russische consument. In termen van economische sancties staat Rusland onvermijdelijk aan de zwakste kant", denkt Schoors. De Amerikaanse National Security Council verwijst wat dat betreft naar een waarschuwing van de Russische centrale bank. Die instantie uitte de vrees dat de inflatie verder zal stijgen door beperkingen op de import van voedingsproducten.

Ook Boerenbond reageerde al op de plannen van Poetin. De organisatie "betreurt dat de diplomatieke spanningen tussen de EU en Rusland escaleren tot een handelsoorlog, want ook een handelsoorlog maakt (economische) slachtoffers." Boerenbond berekende dat België ongeveer 230 miljoen euro aan land- en tuinbouwproducten naar Rusland exporteert, wat vier procent van onze omzet vertegenwoordigt. Het geheel of gedeeltelijk wegvallen van deze export door handelsbelemmeringen zal volgens Boerenbond de Europese prijzen onder druk zetten.

"Dit weegt op de inkomensvorming in de gehele agrovoedingsketen wat op langere termijn onvermijdelijk leidt tot verminderde productie en uiteindelijk banenverlies", vreest Boerenbond. "Ondernemers en werknemers in de agrovoedingsketen worden dus rechtstreeks geraakt." Ook Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche wacht bang af: "Boerenbond hoopt zo snel mogelijk zicht te krijgen op de precieze lijst van producten zodat we de exacte impact op onze sector kunnen inschatten en mogelijke compenserende maatregelen kunnen uitgewerkt worden. Inmiddels vragen we aan alle betrokken overheden (zowel nationaal als Europees) om alle nodige stappen te zetten om alsnog te proberen de impact te milderen."