Mogelijk verbod op neonicotinoïden ontlokt veel reactie

De Europese Commissie wil het gebruik van neonicotinoïden verbieden in gewassen die aantrekkelijk zijn voor bijen. Natuurpunt vraagt zelfs een volledige ban. De landbouworganisaties in ons land zijn tegen: "Volgens de informatie die er vandaag is, hebben deze insecticiden hun plaats in een duurzame gewasbescherming." Intussen krijgt federaal landbouwminister Sabine Laruelle mailtjes van ongeruste bijenliefhebbers.

Op 25 februari beslissen de experten uit de verschillende lidstaten over het voorstel van de Europese Commissie. Reeds deze week dienden de lidstaten hun standpunt over te maken. De landbouworganisaties in België (ABS, Boerenbond en FWA) formuleerden een gezamenlijk standpunt dat aan de overheid werd bezorgd.

Een duurzaam gebruik van gewasbeschermingsmiddelen dat rekening houdt met de risico's voor bijen is voor hen vanzelfsprekend. Via het Agrofront dringen zij er op aan dat het onderzoek naar de risico’s voor bijen vervolledigd wordt en alle wetenschappelijke informatie in rekening wordt gebracht vooraleer "conclusies of vergaande maatregelen" worden getroffen.

Op basis van de informatie die vandaag ter beschikking is, is het Agrofront van mening dat neonicotinoïden hun plaats hebben in een duurzame gewasbescherming, waarbij de nodige risico-beperkende maatregelen worden genomen om de impact op bijenpopulaties tot een minimum te beperken.

Neonicotinoïden maken het volgens de landbouworganisaties mogelijk om op een effectieve en efficiëntie manier - een beperkte hoeveelheid actieve stof heel gericht toepassen - bepaalde insecten en plagen te bestrijden. "Het wegvallen van deze middelen zou een grote economische impact hebben op de teelt van heel wat gewassen in België", vrezen zij.

Boerenbond wijst er nog op dat sommige alternatieve middelen zowel een impact op bijen als op een aantal nuttige insecten hebben. Ook de invoering van geïntegreerde gewasbescherming (IPM) zou moeilijker worden door dit voorstel. "Het gebruik als zaaizaadontsmetting past perfect in de strategie van IPM want dat is een zeer gerichte en lokale toepassing met een beperkte hoeveelheid actieve stof", legt Boerenbond uit.

Volgens het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) wordt er "met een kanon op een mug geschoten" omdat er verschillende voor bijen ongevaarlijke toepassingen van neonicotinoïden bestaan, op gewassen die niet in bloei komen en daarom niet bezocht worden door bijen. Dat geldt onder meer voor bieten en cichorei. "Het belang van bijen voor de landbouw mag niet onderschat worden", aldus ABS, "maar zoek eerst naar alternatieven en geef de zaadfirma's hiertoe twee jaar de tijd."

Voor Natuurpunt gaat het daarentegen niet snel genoeg. "Het voorstel van EU-commissaris Tonio Borg moet nog goedgekeurd worden. Bovendien kan het ten vroegste in juni van kracht gaan. Dan is het zaaiseizoen al achter de rug. We verliezen dus hoe dan ook één jaar tijd", verklaart Annelore Nys, landbouwexpert bij Natuurpunt. De natuurorganisatie vraagt een volledige ban op neonicotinoïden. Dat is volgens Nys nodig omdat ook hommels en solitaire bijen blootgesteld worden aan deze pesticiden. "Eén op de vier bijen haalt het einde van de winter niet", brengt zij in herinnering.

Heel wat bijenliefhebbers delen de bezorgdheid van Natuurpunt. Zij maken dat ook kenbaar aan federaal landbouwminister Sabine Laruelle. Zij is bevoegd voor dit dossier en gaf de FOD Volksgezondheid recent nog de opdracht om het verontrustende EFSA-onderzoek te bestuderen. Door een actie van schrijver Jeroen Olyslaegers sturen mensen nu mailtjes naar haar met de vraag om actie te ondernemen zodat de bijensterfte stopt. Zij rekenen er op dat de minister het moratorium op neonicotinoïden aanvaardt dat de Europese Commissie voorstelt.