Europa legt preventief gebruik antibiotica aan banden

Het Europees Parlement heeft zich uitgesproken voor een verbod op collectieve en preventieve behandelingen van dieren met antibiotica. Men wil op die manier de groeiende resistentie van bacteriën tegen veel gebruikte antibiotica bestrijden. Het Parlement vraagt ook dat de Europese Commissie de bevoegdheid krijgt om bepaalde types antibiotica aan te wijzen die enkel en alleen door mensen mogen gebruikt worden. Er moet ook werk gemaakt worden van de ontwikkeling van nieuwe medicijnen, klinkt het.

Donderdag werd in het Europese Parlement gestemd over de herziening van een wet over diergeneesmiddelen. “Nu de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ervoor waarschuwt dat de wereld dreigt te verzinken in een post-antibiotisch tijdperk waarin de resistentie tegen antibiotica ieder jaar meer slachtoffers eist dan kanker, is het tijd om actief maatregelen te nemen om het probleem bij de wortel aan te pakken”, zegt de Franse politica Françoise Grossetête die als rapporteur het dossier door het parlement loodste.

Het Parlement is van mening dat het gevecht tegen de resistentie tegen antibiotica moet beginnen in de veehouderij. Daarom is er gekozen om een verbod op preventief gebruik van antibiotica uit te vaardigen en collectieve behandeling te beperken tot zeer specifieke gevallen. Preventief gebruik van antibiotica zou enkel nog kunnen voor individuele dieren én enkel en alleen als een dierenarts dit nodig acht.

De resolutie die door het Parlement werd aangenomen, benadrukt ook dat diergeneesmiddelen nooit gebruikt mogen worden ter compensatie van een slechte behandeling van dieren. Daarnaast wil men ook de online verkoop van antibiotica, vaccins en psychoactieve middelen beëindigen. Ook moet het veterinair gebruik van antibiotica die van cruciaal belang zijn voor de behandeling van menselijke infecties verboden worden. De parlementsleden benadrukken dat het geenszins de bedoeling is dat het aantal middelen dat veeartsen tot hun beschikking hebben drastisch gaat verminderen.

“Wel is het van groot belang om onderzoek en innovatie omtrent nieuwe bacteriële middelen aan te moedigen”, zegt Grossetête. Om die reden bevelen de parlementsleden het invoeren van stimulansen aan, zoals langere termijnen voor de bescherming van technische documentatie over nieuwe medicijnen, handelsbescherming van innovatieve actieve stoffen en bescherming van significante investeringen in gegevens die zijn gegenereerd voor het verbeteren van bestaande antimicrobiële producten of het op de markt houden daarvan.

Sommige dieren krijgen tot 20 procent van hun levensdagen antibiotica toegediend, ook al zijn ze niet altijd ziek. "Geneesmiddelen mogen echt niet gebruikt worden ter compensatie van slecht management", stelt het Belgische Europarlementslid Tom Vandenkendelaere (CD&V). "Stelselmatig preventief antibiotica toedienen is niet meer van deze tijd. 61 procent van de Vlaamse landbouwers geven zelf aan hun antibioticagebruik met de helft te willen reduceren tegen 2018."

Philippe De Backer en Hilde Vautmans (Open Vld) wijzen ook op de impact op de mens. "Door het overmatig gebruik worden veel bacteriën bij mensen en dieren resistent. Dat zorgt ervoor dat ziekten die vandaag perfect behandelbaar zijn bij mensen, morgen opnieuw een risico vormen omdat antibiotica niet langer werken. Denken we maar aan TBC of de ziekenhuisbacterie", zegt De Backer. Volgens Vautmans moet er meer onderzoek gefinancierd worden naar nieuwe en betaalbare geneesmiddelen.

Vandenkendelaere is tevreden dat er geen meerderheid gevonden is voor een volledig verbod op het preventief gebruik van antibiotica. "Een kwestie van gezond verstand. Net voor of tijdens de operatie van een dier moet de veearts preventief antibiotica kunnen blijven toedienen. Zulke uitzonderingen zijn nodig om het dierenleed te beperken."

In Vlaanderen heeft de landbouwsector zich eerder al geëngageerd om het gebruik van antibiotica in te perken. In ‘Visie 2020’ formuleert het kenniscentrum AMCRA drie ambitieuze doelstellingen die door de veehouders en dierenartsen onderschreven worden: 50 procent minder antibiotica bij dieren tegen 2020; 75 procent minder van de meest kritisch belangrijke antibiotica tegen 2020 en 50 procent minder met antibiotica gemedicineerde voeders tegen 2017.