Collectief en ecologisch tuinieren in de lift

Ecologisch en sociaal tuinieren, of kortweg 'samentuinieren', is aan een opmars bezig in Vlaanderen. Sinds het eerste project in 2006 dat doorging in Sint-Truiden is het idee zich over heel Vlaanderen beginnen verspreiden. Projectcoördinator Lieven David en Velt-directeur Jan Vannoppen maken op DeWereldMorgen.be een stand van zaken op en brengen kansen en knelpunten in kaart.

Volkstuintjes, stadslandbouw, vensterbanktuinieren, enzovoort; kleinschalige landbouw maakt school de laatste jaren. Een variant van het fenomeen is 'samentuinieren': collectief en ecologisch tuinieren. Lieven David en Jan Vannoppen introduceerden het concept in Vlaanderen in het kader van een samenwerking met de Truiense intercommunale Intercompost. "Het project was een succes en samen met de provincie beslisten we om het project op een tiental andere plaatsen in Limburg verder te zetten", doet Vannoppen het verhaal.

Die steun van lokale of provinciale overheden blijkt cruciaal: "Veel gemeenten willen niet mee vanwege financiële redenen of omdat ze het idee niet zien zitten. Bij overheden zie je soms ook vreemde redeneringen. Zo moet ecologisch tuinieren gratis zijn, terwijl voor een parkje vlot duizenden euro wordt uitgetrokken. Niettemin zien we stilaan meer overheidsinteresse. Zo heeft Vlaams minister van Landbouw Kris Peeters 300.000 euro vrijgemaakt voor het oprichten van volkstuinen. Niet ecologisch, maar de criteria omvatten elementen van onze aanpak", legt Vannoppen uit.

Wat is nu precies de meerwaarde van de samentuin? "Gezonde groenten van eigen kweek staan voor het verse, het zelfgekweekte, het authentieke in deze tijden van crisis. En mensen maken elkaar ook enthousiast", klink het. "We merken dat samentuinen het leven van de deelnemers op een positieve manier beïnvloedt: kennis opbouwen, sociale contacten, educatie,… Kortom, goed voor het sociale netwerk. Bovendien is het een opwaardering van tijdelijke restjes in de ruimtelijke ordening. En iemand die zelfgeteelde, gezonde sla op tafel zet: dat is een gloriemoment, hoor!"