Varkensboeren vrezen MRSA-stigma

De resultaten van de MRSA-studie die werd uitgevoerd in opdracht van voormalig minister van Volksgezondheid Demotte zorgen voor enige ongerustheid onder de varkenshouders. Zij vrezen voor een stigma. "Als morgen blijkt dat ik drager ben van de MRSA-bacterie, dan zou ik het toch niet tegen iedereen zeggen", vertelt Jef Maesen, een 61-jarige varkenshouder uit Neerpelt aan De Morgen. "Hoe je het ook draait of keert, er rust nog altijd een taboe op MRSA".

De varkensboeren die na het onderzoek van de FOD Volksgezondheid drager bleken te zijn van de 'varkensbacterie', een variant van de klassieke MRSA, worden eerstdaags op de hoogte gebracht door hun huisarts. "Ze krijgen alle uitleg en advies, want we willen hun zaak zeker niet dramatiseren", zegt microbioloog Patrick Butaye van het Centrum voor Onderzoek in Diergeneeskunde en Agrochemie (CODA).

De herkomst van MRSA bij de Belgische varkens is nog altijd niet ontrafeld. Wellicht liggen voormalige 'overdosissen' antibiotica aan de bron. "Hygiëne is zeer belangrijk, maar het is geen wondermiddel", meent Erik Mijten, adviseur diergeneeskunde bij Boerenbond. "Zo toont het onderzoek aan dat in de varkenshouderijen waar de mensen hun handen frequent en grondig met zeep wassen, relatief meer geïnfecteerden voorkwamen. Dat kan gerelateerd zijn aan de grootte van de bedrijven, dat kan ook toeval zijn. Feit is dat er geen waterdichte oplossing bestaat momenteel".

Jef Maesen vindt dit geen reden om paniekvoetbal te spelen. "Drager zijn betekent niet dat je daadwerkelijk ziek wordt. Besmetting kan pas na intensief contact dus men mag ons nog gerust een hand geven, hoor". Hoewel de varkenshouders wisten dat de overheid al een tijdje bezig was met zo'n screening, was het toch even slikken bij het horen van de resultaten. "Het komt wel confronterend aan. Het is zoals met andere aandoeningen, je denkt 'mij overkomt zoiets niet' tot je ermee zit", vertelt de Neerpeltse varkenshouder.

André Bracke, voorzitter van de Vereniging van Varkenshouders (VEVA) vreest vooral voor een stigmatisering door de zorgsector. "Onder de collega's wordt er openlijk over gepraat, maar MRSA-dragers worden wel soms met een scheef oog bekeken in de verzorgingssector. Ziekenhuizen en bejaardentehuizen doen er alles aan om 'onze' variant van de bacterie weg te houden, maar wij heben toch ook recht op verzorging"?

Bracke pleit ervoor dat varkenshouders aan hun huisarts en in een ziekenhuis meteen hun beroep vermelden. "We willen anderen uiteraard niet nodeloos besmetten als we drager zouden zijn. Maar om een goeie inschatting te maken van een behandeling van dit probleem is er voor alles bijkomend onderzoek nodig", aldus de VEVA-voorzitter.

Varkenshouder Maesen wil al een stap verder gaan. Wat hem betreft, moet er zo snel mogelijk een draaiboek komen voor de opvang van besmette boeren in het ziekenhuis en binnen een bedrijf. "Er moet duidelijkheid komen hoe men met MRSA moet omgaan. Wil men in zorginstellingen een aparte afdeling oprichten, dan is het goed. Maar hen een zwarte schort voorbinden, terwijl de rest van de patiënten in het wit rondloopt, is stigmatiserend", meent de man.

Het grote publiek lijkt gelukkig goed te reageren op het nieuws. Van een afkeer van varkens en varkensvlees is vooralsnog geen sprake. In de beenhouwerij van André Brackes zoon vliegen de varkenslapjes, koteletten en pensen nog over de toonbank als vanouds. Jef Maesen moet er eens goed mee lachen. "Ach, sommige mensen zullen misschien eventjes geen varkensvlees meer willen eten, maar na drie dagen komen ze wel op hun stappen terug. Wat moeten ze anders eten? Rundvlees: mond- en klauwzeer. Kip: vogelgriep. Schaap: blauwtong. Trouwens, MRSA zit niet eens in het vlees van varkens". Waar dan? "In de neusholte, tiens".(GL)