"Armsten harder getroffen door prijsstijgingen"

De komende weken zullen onze energiekosten en de voedingsprijzen stijgen. Dat zal vooral de zwakste bevolkingsgroepen treffen, vaak zonder dat ze dat beseffen, waarschuwt Emmanuel Vanbrussel in De Morgen. Toch is er volgens de auteur geen reden tot paniek: de prijzen van duurzame consumptiegoederen zoals wagens, televisies of wasmachines blijven stabiel of gaan naar beneden. Dat creëert voor veel gezinnen financiële ademruimte.

De lijst van onlangs aangekondigde prijsstijgingen oogt stilaan indrukwekkend. Vorige week nog raakte bekend dat voor veel Vlaamse gezinnen de leidingwaterfactuur 100 tot 150 euro per jaar duurder wordt en kondigde SPE-Luminus in navolging van Electrabel een prijsstijging met 6 procent voor aardgas aan. De prijs van stookolie steeg het afgelopen jaar bovendien al met 22 procent.

De prijsstijgingen van die basisvoorzieningen komen bovenop de resem aangekondigde prijsstijgingen voor voedingsproducten. In Italië brak er vorige week zelfs een 'pastastaking' uit, als protest tegen de stijging met 30 procent van spaghetti en andere pastawaren, die het gevolg is van de stijgende graanprijzen. De telers van groenten voor de conserven- en diepvriesindustrie vragen dan weer een prijsverhoging van minimaal 35 procent.

Economen zijn het erover eens: de komende maanden wordt het leven duurder. De prijsstijgingen zullen de armsten harder treffen dan de rest van de bevolking, omdat zij in verhouding een groter deel van hun budget besteden aan basisvoorzieningen. Schuldbemiddelaars vangen evenwel nog geen signalen op van gezinnen die in financiële problemen komen. "De kwetsbaarste groepen beseffen nog niet wat op hen afkomt. Dat wordt pas duidelijk zodra de jaarlijkse eindafrekeningen betaald moeten worden", zegt Dirk De Clerck van het Vlaams Centrum voor Schuldbemiddeling.

Economen voorspellen dat de Belgische inflatie, die de stijging van het algemene prijspeil meet, zal klimmen van 1,2 procent in augustus tot zowat 2 procent in de komende maanden. Dat is een forse sprong, maar 2 procent is in historisch perspectief helemaal niet abnormaal hoog. De stijgende voedingsprijzen worden immers grotendeels gecompenseerd door dalingen van duurzame consumptiegoederen, zoals radio's en televisies en grote huishoudapparaten. Het spectaculairst zijn de prijsdalingen voor flatscreens, die in drie maanden tijd 30 procent goedkoper zijn geworden. De grote winkelketens gaan er bovendien van uit dat die prijsdalingen zich volgend jaar doorzetten.

Die duurzame goederen worden niet alleen goedkoper, ze winnen bovendien aan belang in onze bestedingen, terwijl het belang van voeding jaar na jaar afneemt. Ook auto's worden relatief goedkoper, zo becijferde de Europese Commissie onlangs. De prijzen van auto's stijgen trager dan de algemene inflatie. Al bij al is er dus geen groot economisch onheil op komst. Of toch? Voor de toekomst op middellange termijn doet het economische orakel Alan Greenspan, oud-voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, een akelige voorspelling in een interview met NRC Handelsblad. Greenspan verwacht dat de inflatie in Europa net als in de Verenigde Staten op de middellange termijn structureel zal oplopen tot maar liefst 5 procent.(KS)