Vlaanderen heeft geen concreet plan B als Stikstofdecreet sneuvelt
nieuwsVlaanderen heeft geen concreet plan B klaarliggen, mocht het Grondwettelijk Hof het Stikstofdecreet geheel of gedeeltelijk vernietigen. Volgens Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) maken de uiteenlopende bezwaren tegen het decreet het moeilijk om daarop te anticiperen. Intussen wordt wel verder gewerkt aan een nieuwe stikstofaanpak, waarvoor tegen eind dit jaar een eerste wetenschappelijk advies wordt verwacht. Dat antwoordde hij op vragen van Vlaams parlementslid Lydia Peeters (Anders) in de commissie Leefmilieu over de aanhoudende onzekerheid rond het decreet.
Het blijft wachten op een uitspraak van het Grondwettelijk Hof over de bezwaren tegen het Stikstofdecreet. Een uitspraak is alvast niet voor dit jaar, dat werd eerder deze zomer al duidelijk. Daarmee sleept de onzekerheid verder aan. En niet alleen voor de landbouwsector. “De economische inzet is groot”, schetste Peeters in de commissie. “Honderden landbouwbedrijven kregen intussen opnieuw een vergunning, maar ook belangrijke industriële en infrastructurele dossiers steunen op het huidige kader. Als er volgend jaar een arrest komt, is rechtszekerheid van essentieel belang. En dan moet alles op alles worden gezet om een plan B achter de hand te hebben, om een vergunningsimpasse te vermijden.”
Ze vroeg de minister of hij een juridisch en beleidsmatig noodscenario voorbereidt voor een gehele of gedeeltelijke vernietiging van het Stikstofdecreet. Volgens Brouns is het onmogelijk om zich al grondig voor te bereiden op een plan B omdat het decreet vanuit verschillende invalshoeken wordt aangevochten. “Ik weet oprecht niet in welke richting het Grondwettelijk Hof denkt”, antwoordde hij.
Mocht het Hof één van de bezwaren volgen en het decreet vernietigen, dan wil de minister de continuïteit van bestaande bedrijfsactiviteiten verzekeren via een tijdelijke decretale verlenging van vergunningen. “Deze stappen zijn afgesproken en zijn een evidentie”, aldus Brouns. Intussen zal de situatie geremedieerd moeten worden door een nieuw rechtszeker kader te maken.
Op een aanvullende vraag van parlementslid Andy Pieters (N-VA) bevestigde Brouns dat aan het Grondwettelijk Hof ook is gevraagd om rekening te houden met de rechtsgevolgen van de beslissing.
Eerste advies over omslag naar emissiebeleid tegen eind dit jaar
Los van de gerechtelijke procedure wordt wel verder gewerkt aan een nieuwe stikstofaanpak. De Wetenschappelijke Interdisciplinaire Commissie Stikstof zou volgens de minister tegen eind 2026 een eerste advies afleveren over de omslag van een depositiegericht naar een emissiegericht beleid.
“Op basis van die inzichten wordt sowieso een nieuwe stikstofaanpak ontwikkeld, conform het regeerakkoord”, herhaalde Brouns. “We zullen moeten zien of, en hoe een eventuele uitspraak van het Grondwettelijk Hof daarin moet worden meegenomen.”
Nederlandse inspiratie
Ondanks de aanhoudende onzekerheid bleef de minister vrij positief. “Ik zie verschillende oplossingspistes om uit dat stikstofmoeras te geraken”, klonk het. Zo gaf hij aan mogelijkheden te zien in verhandelbare rechten, binnen een bepaald plafond en met aandacht voor de afstand tussen het bedrijf en de natuur. Hij plaatste vraagtekens bij de huidige aanpak waarbij landbouwers op basis van rekenmodellen verantwoordelijk gesteld worden voor stikstofneerslag tot op 20 kilometer ver.
Voor de toekomstige Vlaamse aanpak wil Brouns ook zeer graag afstappen van de kritische depositiewaarde (KDW) als bepalend uitgangspunt. Hij kijkt daarvoor ook met belangstelling naar Nederland. Vooral de wetenschappelijke studies en rekenkundige onderbouwing van de Nederlandse beleidskeuzes kunnen volgens hem interessant zijn voor Vlaanderen. “Ik ben benieuwd naar de Nederlandse onderbouwing om de KDW in hun wetgeving te vervangen door een rekenkundige ondergrens”, aldus Brouns.
