Hoe Japan zijn berenprobleem opeet

Japan kampt al jaren met een groeiend berenprobleem. Naar schatting leven er zo’n 56.000 beren. De dieren trekken steeds vaker richting dorpen en steden door de bevolkingskrimp op het platteland, veranderend landgebruik en mislukte eikel- en beukennootoogsten. Supermarkten, scholen en woonwijken vormen nieuwe foerageergebieden. Dat leidde in 2025 tot een recordaantal incidenten: 13 dodelijke slachtoffers en honderden gewonden.

Om de berenaanvallen in te dammen, is het afschot fors opgevoerd, met zelfs inzet van politie en leger. In de eerste helft van vorig jaar werden al meer dan 9.100 beren gedood, meer dan in heel 2023 en 2024 samen, meldt de South China Morning Post. Een subsidiecampagne van de overheid wil nu dat het berenvlees op het bord verschijnt in plaats van in een kuil te verdwijnen.

Eten als plaagbeheer

Hoewel het zeker geen alledaags gerecht is, wordt berenvlees al generaties lang gegeten in bergdorpjes in heel Japan. Nieuw is dat de overheid dit actief stimuleert. Gemeenten krijgen omgerekend ruim 100,6 miljoen euro aan subsidies voor afschot, verwerking en consumptie. Zo probeert Japan van overlast een economische kans te maken. "Het is belangrijk om van wilde dieren die overlast veroorzaken iets positiefs te maken" aldus het landbouwministerie. De aanpak heeft meerdere doelen. Minder beren betekent minder risico. Verwerking voorkomt verspilling van dierlijk eiwit. Verkoop creëert inkomsten in regio’s die kampen met vergrijzing en leegloop.

Een groot deel van het berenvlees wordt echter nog steeds verspild, deels door een tekort aan door de overheid goedgekeurde verwerkingsbedrijven. Japan heeft 826 verwerkingsfabrieken voor wild vlees verspreid over het hele land. Maar slechts een handvol bevindt zich in het noorden, dat het zwaarst door de berenaanvallen is getroffen.

Van noodzaak naar hype

Opvallend is hoe snel noodbeheer omslaat in een culinaire trend. De weinige gespecialiseerde restaurants die berenvlees serveren, zijn volledig volgeboekt. Media-aandacht, sociale netwerken en nieuwsgierigheid doen de rest. Influencers posten over hun eerste ‘beerervaring’, chefs presenteren het vlees als lokaal, robuust en authentiek.

Berenvlees wordt daarbij niet als fastfood gepositioneerd, maar als delicatesse met een verhaal. Respect voor het dier, gebruik van het hele karkas en verbinding met het landschap zijn terugkerende thema’s. Dat narratief maakt het eetbaar - letterlijk en figuurlijk - voor een stedelijk publiek dat anders ver afstaat van jacht en plaagbeheer.