SOS Kustpolders zet druk op bescherming poldergrasland

Vogelbescherming Vlaanderen heeft de werkgroep SOS Kustpolders opgericht om de druk op de politiek op te voeren om de kustpolders te beschermen en om het brede publiek te informeren en sensibiliseren. “We krijgen al jaren de belofte dat er iets zal gedaan worden, maar buiten de opmaak van een inventaris gebeurde er nog niets. Als de volgende regering na een jaar niets doet, trekken we naar Europa”, klonk het op een persconferentie.

Al decennialang roept Vogelbescherming Vlaanderen en zijn voorgangers op om de kustpolders te beschermen. De polders bieden volgens de milieu- en dierenorganisatie een historisch landschap, na een vorming over duizenden jaren, met een unieke biotoop en fauna en flora. “En als dat omgeploegd wordt door landbouwers, keert dat heus niet na een paar jaar terug. Wat Boerenbond en andere stemmen ook zeggen, veranderingen zijn niet terugschroefbaar”, meent Peter Bossu van Vogelbescherming Vlaanderen.

“Al jaren wordt er gezegd dat het probleem zal aangepakt, worden, maar er gebeurt niets. Vlaams minister van Milieu Joke Schauvliege liet wel een inventaris opmaken van de kustpolders, maar daar bleef het bij”, zegt Vogelbescherming Vlaanderen. Om vlak voor de verkiezingen de druk op de ketel te houden en om de burger in te lichten over het lot van deze “historische permanente graslanden”, heeft de milieu- en dierenrechtenorganisatie de werkgroep SOS Kustpolders opgericht. Ook Natuurpunt is vragende partij voor een meer juridisch bindende bescherming.

Toch is Vogelbescherming Vlaanderen niet gekant tegen landbouwactiviteit op deze gronden. “Je kunt beschermen en toch landbouwactiviteit toestaan. Er kunnen ook koeien op grazen of het hooi kan gemaaid worden”, zei Jan Rodts eerder deze week in De Standaard. Volgens Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche is daarmee ook alles gezegd. “Andere landbouwactiviteiten op die gronden zijn niet mogelijk.”

De Standaard is van mening dat dit dossier de strijd illustreert die in Vlaanderen woedt voor de schaarse ruimte. “Iedereen claimt meer oppervlakte. Zeker de natuur heeft nog veel te goed. Maar als de vraag gesteld wordt waar die natuur moet komen, komt landbouwgebied eerst in beeld en zetten de boeren zich schrap”, aldus de krant. Die wijst er ook op dat volgens het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen 33.400 hectare extra bos en natuur moest gerealiseerd worden aan het begin van deze regeerperiode, maar nu het einde van die periode nadert is amper 3.000 hectare bijkomend groen gerealiseerd.

In een opiniestuk in dezelfde krant laat BioForumvoorzitter Kurt Sannen weten dat hij het niet akkoord is met de patstelling in dit dossier: ofwel blijven deze graslanden natuur en is landbouw onmogelijk, ofwel worden ze gebruikt voor landbouw en verdwijnt de natuur. “Voedselproductie en natuur zijn te belangrijk om tegen elkaar uit te spelen”, stelt hij. “Natuurbescherming hoeft per definitie toch geen bedrijfseconomische last te zijn voor boeren en voedselproductie gaat toch niet altijd gepaard met verlies aan biodiversiteit?”

Door de biologische teeltmethode toe te passen op zijn eigen bedrijf, ziet Sannen natuur niet als een bedreiging maar als een kans. “De graslanden waar mijn koeien grazen behoren tot de top van de Vlaamse natuur en leveren landbouweconomische meerwaarde. Mijn Kempense koeien, een oud ras, zetten laagwaardig gras of hooi uit de natuurreservaten om in hoogwaardige melk voor hun kalveren. De verkoop als natuurlijk biovlees via de korte keten doet de kosten dalen. Dankzij de samenwerking met collega-boeren en natuurbeheerders en de herwaardering van de natuur kon ik een leefbaar landbouwbedrijf uitbouwen”, klinkt het.

Sannen beseft dat hij hiermee geen mirakels voorstelt. “Het is een andere manier van kijken die naar oplossingen leidt. Zowel landbouwers als natuurbeschermers moeten zich inleven in elkaars situatie en elkaars bekommernissen aanvaarden. Als je de twee kanten van het verhaal begrijpt, kom je tot concrete oplossingen.” De BioForumvoorzitter benadrukt dat er enkel verliezers zullen zijn als we de poldergraslanden gaan beschermen door onleefbare beperkingen op te leggen aan landbouwers. “Pas als boeren waardevolle graslanden op een economisch leefbare manier kunnen benutten, pas als deze graslanden een lust zijn en geen last, is bescherming verzekerd. Perceelsgericht denken is hierbij onvoldoende”, schrijft Sannen in zijn opiniestuk.