"Prijsvorming varkens neemt alarmerende proporties aan"

De undercoverreportage bij negen varkensbedrijven door dierenrechtenorganisatie Bite Back is niet de enige bittere pil die de varkenshouders dit jaareinde te slikken krijgen. Waar de economische situatie van de sector voor het eerst sinds jaren vanaf de zomer een verbetering optekende, gaan de prijzen sinds eind oktober opnieuw versneld bergaf. “Het jaar eindigt diep onder nul”, staat te lezen in Boer & Tuinder.

Volgens het ledenblad van Boerenbond werd in de crisisperiode 2010-2012 reikhalzend uitgekeken naar 2013. Vanaf begin dit jaar is de verplichte groepshuisvesting een feit en velen gingen ervan uit dat dit voor een sanering in de sector zou zorgen, zowel in ons lans als in de rest van Europa. De eerste helft van het jaar was er echter geen sprake van betere varkensprijzen. Vooral door het uitblijven van goed barbecueweer in het voorjaar. Ook bleef de voorspelde daling van de voederprijzen uit. “Als gevolg daarvan werden reële verliezen opgetekend, die zelfs opliepen tot 15 euro per varken.”

Pas vanaf juli werd de daling van de voederprijs met bijna 20 procent een feit. Die was maar van korte duur, want vanaf oktober werden stagnerende tot licht stijgende voederprijzen opgetekend. Tegelijk zakte de varkensprijs weer verder weg. “De situatie verslechterde dus opnieuw zienderogen. Op dit moment zijn de kosten op een goed draaiend bedrijf hoger dan de opbrengst. Naarmate geboerd wordt in nieuwe stallen of op jonge bedrijven met hoge investeringen of op bedrijven met een minder goed management, kunnen de verliezen aanzienlijk groter zijn”, beweert Boerenbond.

Volgens de landbouworganisatie is het een bekend fenomeen dat de prijzen seizoensgebonden dalen naar het jaareinde. “Maar de daling zette zich dit jaar al bijzonder vroeg in en was bijzonder scherp. Zo daalde de prijs tot deze week van een levend varken met maar liefst 30 cent of meer dan een kwart per kilo. Vorig jaar was dat 22 cent. In 2006 en 2008 zagen we dalingen van dezelfde grootteorde, alle andere jaren waren de prijsfluctuaties minder uitgesproken”, klinkt het. Boerenbond geeft zelf toe dat de “prijsjojo” van de afgelopen weken moeilijk te verklaren is.

Het is maar de vraag of er in 2014 een betere prijsvorming mag verwacht worden. Europese ramingen spreken voor 2014 van een daling van het aanbod in het eerste en tweede kwartaal van 2014 van respectievelijk -0,9 en -0,3 procent. “Voor het laatste kwartaal van dit jaar werd een productievermindering van -3,3 procent voorspeld in vergelijking met 2012, maar dat leverde geen prijsverbetering op”, waarschuwt de landbouworganisatie. “Het dalend verbruik in Europa van -2,3 procent moet zich dan toch verder doorzetten.”

Op vlak van grondstoffen zijn de verwachtingen dat de dollar laag blijft en de maïsoogst uitzonderlijk goed wordt. Ook de oogstverwachtingen voor tarwe zijn positief, met aangevulde stocks. “Men gaat ervan uit dat de maïsprijs vanaf dit voorjaar de prijs zal drukken”, weet Boerenbond. “Voor de boeren is het niet tijd, maar hoog tijd”, luidt de organisatie de alarmbel.