Platteland kan Vlaanderen klimaatproof maken

Naast overstromingen en wateroverlast heeft Vlaanderen ook af te rekenen met verdroging. Als er geen actie ondernomen wordt, zou de klimaatverandering de kans op te droge periodes zelfs nog meer doen toenemen dan het risico op wateroverlast. Dat en veel meer staat te lezen in de nieuwste editie van Buitenkans, het magazine van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM).

In de nieuwste editie van Buitenkans wordt heel wat aandacht besteed aan de verdroging van het Vlaamse platteland en de mogelijke gevolgen voor de landbouw. Uit het Milieurapport Vlaanderen 2012 van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) blijkt dat er meer grondwaterstanden dalen dan stijgen. Dat terwijl de hoeveelheid grondwater die we oppompen niet spectaculair gestegen is. Wat zijn de oorzaken?

"Wateroverlast en verdroging hangen nauw samen", legt Bob Peeters van de VMM uit. "De kern van het probleem is dat de hele watercyclus uit balans is. Regen die op een natuurlijke bodem valt, sijpelt in de grond en vult daar de grondwaterreserves aan. Maar die sponsfunctie is aangetast door de grote toename van de verharde oppervlakte. Ook bodemverdichting als gevolg van landbouwactiviteiten leidt tot verminderde infiltratie."

De gevolgen van de verdroging laten zich nu al voelen. In 2011 werd de landbouwsector geconfronteerd met een verlies van meer dan 30 procent van de gemiddelde jaarproductie als gevolg van uitzonderlijke droogte. Boeren dienden bijna 7.000 schadedossiers in. Meer dan ooit luidt het advies van experts om verstandig om te springen met water. "Als er geen maatregelen genomen worden, zal vooral de opbrengst van zomergewassen teruglopen", waarschuwt Anne Gobin van de Vlaamse instelling voor technologisch onderzoek (VITO).

Volgens professor Renaat De Sutter (UGent) zal de klimaatverandering er voor zorgen dat de gemiddelde neerslaghoeveelheid in onze streken in de zomer tot 70 procent daalt en de gemiddelde temperatuur met 2 tot 7 graden zal stijgen. In Noord-Frankrijk zou de klimaatverandering vooral voor meer verdroging zorgen, terwijl Nederland gevoeliger zou worden voor overstromingen. Vlaanderen zit daar volgens de prognoses tussenin.

Daarom moeten we veerkrachtige oplossingen bedenken om de gevolgen van de klimaatverandering te trotseren. Het herstellen van het watersysteem komt daarbij op de eerste plaats volgens professor De Sutter: "Met een slimme inrichting kunnen we zowel wateroverlast als verdroging opvangen. Wetlands of waterrijke gebieden beletten dat woongebied overstroomt en werken als spons: ze leggen grondwater vast en kunnen als spaarbekken voor de landbouw worden gebruikt."

Verder vindt u in dit vijfde nummer van Buitenkans bijdrages over hoe de fiets de oplossing kan zijn voor onze dichtgeslibde wegen, nieuwe bestemmingen voor leegstaande kerken en slim bemesten.

Het volledige nummer vindt u hier.