Mondiaal milieurapport roept op tot dringende actie

De algemene staat van het milieu op aarde is gevoelig beschadigd en kan leiden tot de verdwijning van de mens als er geen "drastische" maatregelen worden getroffen en dat "vanaf vandaag en niet morgen". Dat is de conclusie van het vierde rapport over de toekomst van het milieu wereldwijd, dat werd gepubliceerd door het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) en in Brussel werd voorgesteld.

"Het rapport wil niet somber of deprimerend zijn, maar is eerder een dringende oproep tot actie", zo blijkt uit de inleiding van het rapport, dat is opgesteld door 390 experts van over de hele wereld. In bijna duizend bladzijden schetst het een weinig bemoedigend beeld van de toestand van het milieu op aarde. Doorheen tien hoofdstukken, per thema, evalueert het de gevolgen van de toenemende wereldpopulatie, de industrialisering en handel op lucht, water, de bodem, atmosfeer, biodiversiteit enzovoort.

Het rapport werd GEO-4 gedoopt en is in feite een actualisering van het rapport over de toestand van het milieu, dat in 1987 werd opgesteld door de voormalige Noorse premier Gro Harlem Brundtland, pionier van de duurzame ontwikkeling. "Hoewel er vooruitgang is wat betreft vervuiling van de atmosfeer en het water, zijn andere problemen sindsdien erger geworden. Het gaat onder meer om de ontregeling van het klimaat, de ontbossing, overbevissing en het verlies van de biodiversiteit", aldus de studie.

Zo is de op twintig jaar tijd de uitstoot van CO2 verdrievoudigd. Alles wijst er bovendien op dat petroleum en gas de komende twee à drie decennia de belangrijkste energiebronnen blijven. De gemiddelde temperatuur op aarde is sinds 1906 met 0,74 graden Celsius gestegen en dit zou in de loop van de eeuw 1,8 tot 4 graden worden. De polen smelten elke dag iets meer en de oceanen verzuren door de CO2 in de atmosfeer. Het rapport bevestigt dat het klimaat op aarde momenteel in een toestand is gekomen "die ongekend is in de recente geschiedenis".

Toch is de strijd tegen de ontregeling nog niet verloren. "We kunnen de opwarming van het klimaat nog stoppen", verzekert Fred Langeweg, een van de auteurs van het rapport. "We weten dat ons dit 1 à 2 pct zal kosten van het BBP wereldwijd, maar we worden geconfronteerd met een institutionele onverschilligheid die het gevolg is van de verdeling van de kosten en de winsten". Het rapport herinnert eraan dat om een catastrofale opwarming van het klimaat te voorkomen, het noodzakelijk is de uitstoot van broeikasgas wereldwijd met 50 pct te verminderen tegen 2050. Concreet betekent dit voor de rijke landen een vermindering met 60 tot 80 pct.

Ook over de biodiversiteit is er bezorgdheid. "De levende soorten verdwijnen vandaag honderd keer sneller door bodemgebruik, verlies van habitat, overexploitatie en vervuiling". Om uit die impasse te raken, raadt het rapport regeringen, bedrijven en de samenleving aan de krachten te bundelen "voor een verbetering van het menselijk en milieugebonden welzijn, met het accent op gelijkheid".(KS)

Meer informatie: GEO-4