"Mens als maatstaf voor schaalgrootte van landbouw"

Waar ligt de ideale balans tussen groot- en kleinschaligheid in de landbouwsector? Dat vraagt Geert Iserbyt van het vormingscentrum voor de Vlaamse biologische en biologisch-dynamische landbouw Landwijzer zich af. Een diverse bedrijfsvoering, lokale tewerkstelling en het vormen van een samenwerkende landbouwgemeenschap zijn volgens Iserbyt cruciaal.

In de gangbare landbouw heeft de afgelopen decennia een enorme schaalvergroting plaatsgevonden. Dat heeft er onder meer voor gezorgd dat het aantal landbouwbedrijven fors is afgenomen en dat het gemiddelde landbouwareaal per bedrijf enorm gestegen is, een evolutie die grote bedrijven gecreëerd heeft waar “super-efficiënt, onder kostprijs en zielloos wordt geproduceerd”, aldus Iserbyt. Ook de biolandbouw moet zich hoeden dat het onder druk van de marktvraag niet zwicht voor ondoordachte schaalvergroting.

Daarom pleit de opleidingscoördinator van Landwijzer voor een ommekeer of transitie in onze landbouwsector. We mogen de efficiëntie die we bereikt hebben in onze huidige productiemodellen niet zomaar overboord gooien, maar we moeten op zoek naar een landbouw “waar de mens en niet de machine de maat vormt”. Lokale samenwerking moet daarbij centraal staan, of het nu via gemeenschappelijk grondgebruik, veilingen, coöperaties of gedeelde machineparken is.

Ook de tewerkstelling moet omhoog: vandaag is slechts één procent van de actieve bevolking werkzaam in de landbouwsector. Te weinig, oordeelt Iserbyt. Daarnaast moeten onze landbouwbedrijven opnieuw de weg van de diversificatie inslaan, waarbij verschillende teelten en kweken worden gecombineerd, steeds met respect voor de ecologische beperkingen die de natuur en het milieu ons opleggen.

Meer informatie: opinie Geert Iserbyt