EU-voedselagentschap verlaagt veilige blootstellingslimiet voor TFA

EFSA verlaagt de aanvaardbare dagelijkse inname van TFA van 50 naar 14 microgram per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat is een verlaging met een factor 3,5. De vorige gezondheidskundige grenswaarde dateerde uit 2017. Daarnaast heeft EFSA voor het eerst ook een 'acute referentiedosis' vastgesteld van 70 microgram per kilogram lichaamsgewicht. Die waarde geeft aan hoeveel TFA iemand gedurende één dag kan binnenkrijgen zonder dat een gezondheidsrisico wordt verwacht.

Nieuwe dierstudies tonen effecten op hormonen en voortplanting

De aangescherpte limieten zijn gebaseerd op nieuwe wetenschappelijke gegevens. Recente dierstudies tonen aan dat TFA effecten kan hebben op de hormoonhuishouding, de ontwikkeling en de voortplanting. Vooral veranderingen in de concentratie van thyroxine, een belangrijk schildklierhormoon dat de stofwisseling en de ontwikkeling regelt, lagen aan de basis van de nieuwe beoordeling. Volgens EFSA zijn deze effecten voldoende onderbouwd om de gezondheidskundige grenswaarden te verlagen.

Nog onzekerheid over langetermijneffecten

EFSA benadrukt tegelijk dat er geen aanwijzingen zijn dat TFA genotoxisch is. Het is dus weinig waarschijnlijk dat de stof het DNA van cellen beschadigt. Over mogelijke effecten op lange termijn, zoals chronische toxiciteit of kankerverwekking, bestaat er nog veel onzekerheid omdat daarvoor onvoldoende gegevens beschikbaar zijn. Om met die onzekerheden rekening te houden, paste EFSA bij het afleiden van de nieuwe gezondheidskundige waarden een extra veiligheids- of onzekerheidsfactor toe. De autoriteit benadrukt bovendien dat de nieuwe grenswaarden niet betekenen dat de huidige blootstelling automatisch schadelijk is, maar dat ze een voorzorgsmaatregel vormen op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten.

Europese en Vlaamse gevolgen

Het is nu aan de Europese Commissie en de lidstaten om te bepalen hoe de aangepaste EFSA-waarden worden vertaald in regelgeving voor consumentenbescherming en drinkwater. In het in mei goedgekeurde drinkwaterplan van de Vlaamse regering wordt momenteel een advieswaarde van 15,6 microgram per liter gehanteerd. Het plan bevat ook een exit-strategie voor TFA-gerelateerde pesticiden, die vanaf 1 januari 2028 ingaat voor oppervlaktewater-wingebieden en vanaf 2030 voor grondwater-wingebieden.

Uit een verkennende studie van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), die begin dit jaar werd gepubliceerd, blijkt dat TFA is aangetroffen op het merendeel van de onderzochte locaties: in 74 procent van de afvalwaterstalen en in 88 procent van de oppervlaktewaterstalen. Bevoegd minister Jo Brouns (cd&v) riep vorige maand al op tot een Europees kader voor TFA, nadat het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) een wetenschappelijk advies publiceerde waarin TFA als giftig voor de voortplanting wordt beschouwd.