"Nu is de tijd voor agroforestry in Europa"

Afgelopen week vond in Brussel de eerste Europese wetenschappelijke conferentie over agroforestry plaats. De Europese Agroforestry Federatie (EURAF) besloot de tweedaagse met een ‘verklaring van Brussel’. “Nu is de tijd voor agroforestry in Europa”, was de boodschap. Aldus pleit de organisatie voor de verankering van agroforestry in het GLB. Maar liefst 17 Europese landen, de VS en Afrika waren vertegenwoordigd.

Agroforestry, het combineren van de teelt van bomen met die van gewassen of dieren op hetzelfde perceel, is volgens de leden van EURAF een sleutelelement in de voedsel- en energiezekerheid in tijden van onzekerheid en schaarste. Uit de meer dan 50 papers die tijdens de conferentie gepresenteerd werden, blijkt immers dat agroforestry de landbouwproductiviteit met 40 procent verhoogt, het landbouwinkomen vergroot, jobs creëert en waardevolle ecosysteemdiensten levert. “Zo gaat agroforestry de klimaatverandering tegen, vermindert het bodemerosie en zorgt het voor waterbescherming, biodiversiteitsbehoud en brandpreventie in droge gebieden.”

Om de conferentie af te sluiten, presenteerde EURAF een ‘verklaring van Brussel’ met zeven conclusies, gesteund door alle leden. Daarin wordt gepleit voor de erkenning en vernieuwing van traditionele agroforestrysystemen, evenals de promotie van innovatieve agroforestrysystemen. Verder wil de organisatie dat de systemen volledig subsidiabel worden als erkend landgebruik onder pijler I van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), en dat de beperking tot 50 bomen per hectare geschrapt wordt. Zo oppert ze dat agroforestry in aanmerking zou kunnen komen als ecologische focusgebieden.

In pijler II moet volgens EURAF bovendien een brede agroforestrymaatregel behouden blijven, die landbouwers helpt om met agroforestry te starten of om bedreigde traditionele systemen te beheren en te vernieuwen. Ten slotte wil de organisatie dat de agroforestrymaatregelen uit die pijler II verplicht worden voor alle lidstaten, en dat de voordelen van agroforestry erkend worden in het Europese Klimaatbeleid.

Volgens de organisatie werd agroforestry in het verleden “vergeten” in het GLB. Recent is daar verandering in gekomen, door de introductie van incentives. “Maar door conflicten tussen pijler I en pijler II hebben Europese landbouwers de stap nog niet durven wagen”, klinkt het nog. Die barrières moeten nu uit de weg worden geruimd, en de discussies over de hervorming van het GLB vormen daarvoor volgens EURAF een goede gelegenheid. “Het is nu het moment om agroforestry op de politieke Europese agenda te plaatsen”, klinkt het.

Wervel, de Werkgroep voor een Rechtvaardige en Verantwoorde Landbouw, steunt de ‘verklaring van Brussel’ en hoopt dat de Vlaamse landbouwadministratie in de toekomst een pro-actieve houding aanneemt ten opzichte van agroforestry. Concreet hoopt ze dat de overblijvende juridische barrières versneld worden weggewerkt, bestaande bedrijfsbegeleidingsorganen zoals de Vlaamse Landmaatschappij intern bijgeschoold worden om landbouwers in hun agroforestryplannen te kunnen bijstaan, en dat over agroforestry breder wordt gecommuniceerd, “zoals ook geadviseerd door de adviesraden MINA en SALV”. “Pas dan maakt agroforestry echt kans en kan de magere adoptie uit 2012 opgeschaald worden naar een significant areaal in Vlaanderen”, klinkt het.

Tijdens de conferentie vond ook een beleidsmoment plaats, met meer dan 80 beleidsmakers, landbouwvertegenwoordigers, ngo’s en wetenschappers. Een aantal functionarissen uit de Europese Commissie en het Europees Parlement spraken daarbij publiek hun steun uit voor agroforestry als onderdeel van een duurzame Europese landbouw.

Meer info: www.agroforestry.eu