Niet alle 'speelgoed' voldoet als verrijking varkenshok

Varkens hebben nood aan voldoende afleiding in hun hok. Het zijn immers nieuwsgierige en intelligente dieren die graag wroeten en ontdekken. Een onvoldoende stimulerende omgeving kan varkens frustreren waardoor ze gedragsproblemen ontwikkelen zoals oor- en staartbijten. Daarom verduidelijkt de dienst Dierenwelzijn van de FOD Volksgezondheid wat ideaal ‘spelmateriaal’ is om varkenshokken mee te verrijken.

Om varkens in hun behoefte aan afleiding te voorzien, legt de wet vast dat alle varkens (zonder uitzondering!) permanent moeten kunnen beschikken over voldoende materiaal om te onderzoeken en mee te spelen. Voorbeelden daarvan zijn stro, hooi, hout, zaagsel, compost van champignons, turf of een mengsel daarvan, voor zover de gezondheid van de dieren daardoor niet in gevaar komt.

Op sommige varkensbedrijven ontbreekt het daar nog aan, en op andere plaatsen is het verrijkingsmateriaal dat voorzien wordt niet altijd even doeltreffend om de varkens voldoende afleiding te bezorgen. “Het ideale verrijkingsmateriaal is nieuw, vervormbaar, afbreekbaar en eetbaar”, beschrijft Karlien De Paepe van de dienst Dierenwelzijn bij de FOD Volksgezondheid.

Vanaf 1 april 2014 zullen kettingen alleen nog als hokverrijking aanvaard worden als ze minstens 10 cm van de muur of hokafscheiding hangen op een hoogte die voor de dieren gemakkelijk bereikbaar is. De afstand ten opzichte van de muur of hokafscheiding wordt bereikt door de kettingen aan een beugel of horizontale constructie vast te maken en/of door aan de ketting een extra voorwerp vast te maken zoals een kunststof bal, een lege (propere) bidon, touw, tak, enz.

Voorwerpen die op de vloer kunnen worden verrold of verschoven (zoals ballen en andere voorwerpen) worden aanvaard, tenzij bij controle blijkt dat ze door verregaande vervuiling geen interesse bij de varkens meer opwekken. In dergelijk geval kunnen de inspecteurs opleggen om de voorwerpen op te hangen of te vervangen door geschiktere materialen. De FOD herinnert eraan dat het gebruik van autobanden als verrijkingsmateriaal verboden is wegens het risico op verwondingen bij de dieren en het gevaar voor de voedselveiligheid.

Voor dieren in groep wordt een verende borstel aanvaard op voorwaarde dat deze goed bereikbaar is, en er minstens één beschikbaar is per 25 dieren. Een onderdeel van de voederinstallatie wordt als afleidingsmateriaal slechts aanvaard als het onderdeel ook bruikbaar is buiten de opname van voeder én bruikbaar is door een of meerdere dieren terwijl een ander dier voeder opneemt. 

Ruwvoeder wordt aanvaard op voorwaarde dat er regelmatig voldoende hoeveelheden worden verstrekt zodat er steeds hetzij ruwvoeder hetzij sporen van recent verstrekt voeder zichtbaar zijn. Andere losse materialen zoals stro, turf, hout moeten steeds aanwezig zijn.

Alle varkens dienen te beschikken over hokverrijking, dus ook zeugen in de dekafdeling en het kraamhok en biggen in het kraamhok. In deze hokken kan verrijking voorzien worden door touwen, stukken jute, en vergelijkbare zaken op een goed bereikbare plaats aan de boxen te bevestigen. Losse materialen zoals stro of ruwvoeder zijn uiteraard ook toegelaten, op voorwaarde dat de permanente beschikbaarheid duidelijk blijkt. De minimaal aanvaarde invulling voor zeugen in boxen is een over een stang verschuifbare buis, op voorwaarde dat deze goed bereikbaar is.