"Inkomenssteun geen stimulans voor duurzame landbouw"

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft er de voorbije vijftig jaar voor gezorgd dat Europa zich opnieuw kon voeden. Dat was mogelijk door zich het recht voor te behouden om haar markten aanzienlijk af te schermen. In een gezamenlijk opiniestuk vragen Jean-Pierre De Leener (VAC), Gert Engelen (Vredeseilanden) en Frederik Claerbout (Wervel) zich af waarom we dat recht op ontwikkeling vandaag niet gunnen aan arme landen en waarom duurzame landbouw in de EU geen kans krijgt.

Landbouw en voeding hebben wel degelijk nood aan bescherming en dat hadden een aantal westerse landen al begrepen vóór de oprichting van de Europese Unie. "In 1947 maakte de GATT al de bescherming van landbouwmarkten mogelijk. Aan die bescherming was de voorwaarde gekoppeld dat er geen overschotten werden geproduceerd en dat er geen subsidies zouden gebruikt worden om buitenlandse markten te veroveren", weten de opinieschrijvers.

Dat het verhaal anders is uitgedraaid, is genoegzaam bekend. Engelen, Claerbout en De Leener zijn hard voor het landbouwbeleid dat in de tweede helft van de twintigste eeuw gevoerd werd: "De EU en de VS lapten de GATT-afspraken ruiterlijk aan hun laars door het wereldwijd dumpen van graan en het dumpen van graanvervangers uit de VS op Europese bodem".

De ontkoppeling van de landbouwsteun sinds de jongste hervorming van het landbouwbeleid kan evenmin op genade rekenen. "Inkomensondersteuning blijft een instrument dat enkel rijke landen kunnen betalen. Intussen poogt het westen via de WTO en bilaterale akkoorden om de invoerrechten in arme landen naar beneden te halen. Dit laat de EU en de VS toe om door te gaan met het dumpen van productieoverschotten in de derde wereld", luidt het.

In de Europese Unie werd de ontkoppelde steun aan de buitenwereld als sociaal en milieuvriendelijk voorgesteld, door aan de steun een hele reeks randvoorwaarden te koppelen. "Daarmee is de steun van de progressieven verworven, maar in de praktijk is de inkomenssteun een onvoldoende sterke stimulans om een duurzame landbouw te stimuleren. Nu is het zelfs niet meer mogelijk om de inkomenssubsidies af te schaffen aangezien de boeren hun inkomen niet kunnen halen uit de verkoop van hun producten".

Engelen, Claerbout en De Leener zijn bevreesd voor de liberale stemmen die tegen 2013 verlost willen zijn van landbouwsubsidies. "Als dit gebeurt voor de markten opnieuw beschermd worden, moeten we in de EU niet meer spreken van landbouw. Vanuit het concept van voedselsoevereiniteit pleiten wij ook voor de afschaffing van de subsidies, maar niet vooraleer de markten opnieuw beschermd en geordend zijn. Dat is mogelijk door productiebeheersing: het afstemmen van productie en consumptie, rekening houdend met de hoeveelheden import en export. De afschaffing van de melkquota zou een nieuwe historische vergissing betekenen".(KS)