VLM wil met controle boeren bewust maken van kunstmestregister
duidingDe Vlaamse Landmaatschappij heeft een controle op het kunstmestregister aangekondigd. Met de aankondiging wil het landbouwers de kans geven ontbrekende registraties nog in te vullen. Ondanks de administratieve vereenvoudiging van twee jaar geleden bleek uit recente controles dat Vlaamse boeren het register niet altijd tijdig of volledig invullen.
Digitaal kunstmestregister in voege vanaf 15 april 2021
23 maart 2021Op 15 april 2021 is het digitale kunstmestregister definitief ingevoerd voor Vlaamse landbouwers. Sindsdien zijn boeren wettelijk verplicht om hun kunstmeststromen en -gebruik digitaal te registreren in het kunstmestregister. Bovendien moet het kunstmestgebruik in het volgende boekjaar aangegeven worden in het Mestloket.
Elke aankoop en elk gebruik van kunstmest die in een bepaalde maand gebeuren, moeten ten laatste op de zevende dag van de volgende maand ingevuld worden in het digitale kunstmestregister. De registratie van gebruik moet daarbij slechts uiterlijk de zevende dag na de uiterste indieningsdatum van de verzamelaanvraag geregistreerd worden. Via de verzamelaanvraag ontstaat namelijk een beeld van welke percelen een landbouwer in gebruik heeft en welk gewas hij teelt.
Uitspoeling naar grond- en oppervlaktewater
Het kunstmestregister is enkele jaren geleden in het leven geroepen zodat de VLM een beter beeld heeft van de gebruikte kunstmest. “Kunstmest levert voedingsstoffen die snel beschikbaar zijn voor de plant. Omdat kunstmest snel werkt, is een correcte dosis belangrijk. Te veel kunstmest staat niet altijd garant voor een betere opbrengst en kan schade aan het gewas veroorzaken en uitspoeling naar het grond- en oppervlaktewater”, verklaart de VLM.
Het was tijdens de Landbouwakkoorden van twee jaar geleden dat de administratie voor het kunstmestregister, symbolisch voor de regeldrift in de landbouw, vergemakkelijkt is. Toen is er bijvoorbeeld ook een vrijstelling gekomen voor gebiedstype 0, gebieden met de beste waterkwaliteit, en voor bedrijven die een vrijstelling hebben door een positieve bedrijfsevaluatie op basis van het nitraatresidu. Voor deze gevallen is er helemaal geen registratie in het register nodig. Boeren kunnen op het Mestloket terugvinden of en waar er een vrijstelling geldt.
Boerenbond reageerde destijds tevreden op deze aanpassingen. “De korte termijnen voor registratie zorgden voor onnodige administratieve rompslomp voor onze landbouwers. Het wegvallen van de registratieplicht voor percelen waar de waterkwaliteit goed is, houdt eindelijk rekening met de effectieve toestand van de waterkwaliteit. Dit zal er ongetwijfeld voor zorgen dat landbouwers gemotiveerder zullen zijn om aan de slag te gaan met de waterkwaliteit omdat het gericht kan gebeuren”, aldus Boerenbondvoorzitter Lode Ceyssens destijds.
Niet evident voor oudere boeren
Ondanks de vereenvoudigingen loopt de registratie in het kunstmestregister anno 2026 nog steeds af en toe spaak. “Landbouwers geven het kunstmestgebruik soms te laat of niet volledig op”, merkt de VLM na controles op. Om deze reden kondigt de VLM nu een nieuwe controleactie aan. De komende weken zal de VLM de kunstmest die op percelen werd gebruikt, vergelijken met wat er is ingevuld in het kunstmestregister.
Gert Van Thillo, businessmanager van het agro-adviesbureau SBB Accountants & Adviseurs, geeft aan dat de ingave in het kunstmestregister weleens vergeten wordt zonder kwade bedoelingen. “Vaak gaat het om oudere boeren die digitaal niet zo goed onderlegd zijn en de hulp van hun kinderen moeten inroepen.”
Zelf spreekt Van Thillo, die landbouwer in bijberoep is, van een systeem dat relatief eenvoudig is. “Als ik bij de dealer kunstmest ga halen, komt dat nadien in het verhandelingsregister terecht, in het kunstmestregister. Ik kan dit dan direct aangeven en verdelen over de bemeste percelen in het gebruiksregister, eveneens onderdeel van het kunstmestregister, en het wordt dan van mijn voorraad afgeschreven.”
