"EU aanvaardt nederlaag in landbouwhoofdstuk"

"De rijke landen zullen het meest toegeven. De opkomende economieën moeten iets toegeven. De armste landen zijn vrijgesteld". Dat zei de Europese topambtenaar David O'Sullivan over de lopende onderhandelingen over de vrijmaking van de wereldhandel tijdens een bijeenkomst van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). "De zogenaamde Doha-ronde nadert momenteel de ultieme deadline. Als er tegen juni geen princiepsakkoord is, is de kans op totale mislukking en dus jaren uitstel, zeer reëel", aldus O'Sullivan.

Het VBO en de Belgische Internationale Kamer van Koophandel hadden Europees Commissielid voor Handel Peter Mandelson uitgenodigd voor een woordje uitleg bij zijn beleid. Mandelson was echter verhinderd en daarom nam David O'Sullivan, topambtenaar van het directoraat-generaal Handel van de EU-Commissie de honneurs waar. Veruit het belangrijkste dossier in de wereldhandel is de Doha-ontwikkelingsronde, opgestart in 2001. O'Sullivan deelt de mening van diverse onderhandelaars dat een akkoord haalbaar is, maar de tekst zal minder ambitieus zijn dan gehoopt.

Woensdag komen diverse ministers van Handel samen in Parijs naar aanleiding van de jaarvergadering van de OESO. Donderdag en vrijdag komen de cruciale spelers samen in Brussel. De VS, de EU, Brazilië en India pogen tot afspraken te komen over landbouw en industriële goederen. Een akkoord van die zogenaamde G4 wordt gezien als cruciaal voor een doorbraak in de gehele ronde. Daarop is het wellicht nog enkele weken wachten. Ook op het hoofdkwartier van de WTO in Genève wordt in verhoogd tempo gewerkt. De diplomaten schrijven technische teksten, maar de doorbraak moet wel op ministerniveau geforceerd worden.

Volgens O'Sullivan zullen vooral de rijke landen (VS, EU, Japan) toegevingen (moeten) doen. De subsidies aan de eigen boeren en de invoertaksen voor buitenlandse landbouwproducten moeten naar omlaag. Vooral Europa is hier de verliezer. "De Europese boeren hebben niets te winnen bij deze ronde", meent O'Sullivan. Ook inzake industriële goederen zullen de rijke landen meer moeten toegeven. "De gemiddelde invoerheffingen zullen dalen van 5 naar 2 à 3 procent. Toch moeten ook de opkomende economieën (China, Brazilië, India) toegevingen doen, om extra markttoegang te verschaffen aan bedrijven uit andere landen". De Commissie gaat uit van een daling tot zo'n 15 procent.

Volgens O'Sullivan hoeven de armste landen geen toegevingen te doen of invoerrechten te verlagen. "De Doharonde heeft als bijzonder doel de belangen van die landen te behartigen. Zij krijgen daarom hulp om meer handel te drijven en om hun douaneformaliteiten te vereenvoudigen. Ze krijgen ook meer taks- en quotavrije toegang tot andere markten". Toch blijven veel ngo's vrezen dat de Doharonde de armste landen nog meer zal marginaliseren. "Europa aanvaardt dat het verliest in het landbouwhoofdstuk omdat het hoopt te winnen in thema's over industrie en diensten", stelt O'Sullivan.

De Europese topman omschrijft de WTO in haar geheel als "een disfunctionele organisatie". Er is geen centrale sturing mogelijk, waardoor alles van de leden moet komen. WTO-directeur-generaal Pascal Lamy herhaalde woensdag nog eens dat hij geen eigen voorstel op tafel wil leggen, tenzij in uiterste nood. O'Sullivan roept daarom het bedrijfsleven op meer drukt te zetten op de onderhandelingen. Tot ergernis van de betrokken organisaties merkt hij "weinig honger" bij de industrie wereldwijd. Volgens hem zijn de bedrijven tevreden over de goede conjunctuur, waardoor ze de kansen op extra markttoegang niet zo belangrijk vinden.(GL)