Nieuw record voor voedselbanken: zo'n 28.000 ton voedsel bedeeld in 2025

Vorig jaar zijn in totaal 56 miljoen maaltijden verdeeld, ter waarde van 106 miljoen euro. Voor het eerst overschrijdt dat bedrag de kaap van 100 miljoen euro. De recordhoeveelheid van bijna 28.000 ton komt door een grotere bijdrage uit de distributie en een toegenomen aanbod van groenten en verse producten via de veilingen. Tegelijkertijd konden de voedselbanken voor het eerst rekenen op steun van voedselbanken uit Frankrijk en Nederland en van Waste Warriors. Die organisatie koopt vergeten oogst waarvoor boeren een eerlijke prijs krijgen. Waste Warriors maakt van lokale producten ook nieuwe voedingsproducten.

Minder middelen verwacht

 "De combinatie van een lichte daling van het aantal begunstigden en een recordhoeveelheid ter beschikking gesteld voedsel heeft geleid tot een stijging van negen procent van de hoeveelheid voedsel per persoon, tot 136,65 kg per jaar", zegt Marc Mertens, gedelegeerd bestuurder van BFVB. "Dat betekent concreet dat wij gemiddeld meer dan vijf maaltijdequivalenten per week konden voorzien." 

Dat zou in 2026 en 2027 minder kunnen zijn. De voedselbanken verwachten minder middelen. De federale regering heeft beslist om een bedrag van tien miljoen euro uit het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) niet meer toe te kennen aan voedselhulp. Dat bedrag staat in voor ruim een derde van de bevoorrading van de Belgische voedselbanken. Er wordt nog overlegd met de gemeenschappen of zij een aanvullende rol kunnen spelen.

Maar de inspanningen op het federale niveau voor 2026 en 2027 zijn bekend. De beschikbare voedselhulp daalt 40 procent: van meer dan 10.000 ton in 2025 tot minder dan 6.000 ton, wat overeenkomt met het niveau van 2016. Tegelijkertijd verwachten de voedselbanken meer klanten. Ook door de beperking van de werkloosheid in de tijd.

"We helpen mensen die door de mazen van het net vallen", zegt Piet Vanthemsche, voorzitter van BFVB. "Het beleid wordt minder genereus en de mazen van het net zullen groter worden. Die evoluties zouden kunnen leiden tot een terugval naar gemiddeld drie tot vier maaltijdequivalenten per persoon per week. Om in te spelen op die nieuwe situatie worden verschillende initiatieven opgestart, die als doel hebben om minder afhankelijk te worden van overheidsfinanciering."

Oprichting specifiek fonds

Zo worden voedingsbedrijven en de retailsector aangespoord gebruik te maken van de gunstige btw-regeling voor schenkingen aan goede doelen. Dat gebeurt met de hulp van de federatie van de Belgische voedingsindustrie (Fevia) en de retailfederatie Comeos. Binnen de voedselbanken komt er een specifiek fonds voor de aankoop van voeding, dat niet-voedingsbedrijven kunnen steunen.

De voedselbanken dragen dankzij particuliere giften één miljoen euro bij. Ook wordt er een platform uitgebouwd om kleine schenkers met lokale verenigingen in contact te brengen. Verder willen de voedselbanken, in samenwerking met Waste Warriors, hun banden met land- en tuinbouwers versterken.

Negen Belgische voedselbanken verdeelden via 688 aangesloten lokale verenigingen de voedselhulp in 2025. Dat waren er tien minder dan het jaar voordien, maar wel meer dan de jaren daarvoor. Een aantal verenigingen heeft zijn activiteiten stopgezet door een gebrek aan middelen, infrastructuur of vrijwilligers. Die daling heeft een invloed gehad op het aantal begunstigden. Vorig jaar hebben bijna 14.000 mensen zich vrijwillig ingezet voor de voedselbanken.