Speculatie jaagt prijs van robustakoffie omhoog

De prijs van de goedkoopste koffiesoort schiet de hoogte in omdat kapitaalkrachtige speculanten miljoenen tonnen robustabonen opkopen. Budgetkoffie in de supermarkt wordt daardoor duurder, want discounters als Aldi zullen de prijsstijgingen noodgedwongen doorrekenen. Volgens Jean Heylen, koffietrader van het Brugse handelshuis Supremo, neemt de speculatie onwaarschijnlijke proporties aan. "Grote fondsen hebben in Londen de afgelopen vier maanden 60.000 loten van 5.000 ton robusta gekocht. Dat is dus 300 miljoen ton koffiebonen die zij controleren".

Het gaat om zogenaamde hedgefondsen, uiterst kapitaalkrachtige, veelal Angelsaksische fondsen die inspelen op minieme prijsverschillen op de grondstoffenmarkten. Sinds kort hebben de superfondsen ook de koffiemarkt ontdekt. Heylen: "Vroeger werden de koffieprijzen bepaald door vraag en aanbod. Nu wordt de markt ontwricht door de hedgefondsen, die met honderden miljoenen dollars speculeren en gigantische posities innemen".

Omdat de hedgefondsen hun opgekochte voorraden voorlopig niet verkopen, is de prijs voor een ton robustakoffie in anderhalve maand gestegen van 1.350 naar 1.850 dollar. Stilaan komt de kaap van 2.000 dollar per ton in zicht. Die piek is niet meer gehaald sinds mei 1998. Robusta, de goedkoopste koffiesoort, is goed voor zowat 30 procent van de wereldwijde koffieproductie. Het betere alternatief arabica vertegenwoordigt 70 procent. Op de arabicamarkt is er voorlopig geen schaarste, al zou het wel kunnen dat de druk op de robustamarkt ook opwaartse druk zal zetten op de prijs van arabicabonen.

Naast speculatie stuwt ook het spel van vraag en aanbod de robustaprijs omhoog. De vraag naar robusta steeg het afgelopen jaar met 5 procent, onder meer omdat almaar meer koffiebranders naar robusta overschakelen om goedkopere pakjes koffie te kunnen aanbieden aan de supermarkten. "De stijging lijkt niet veel, maar op wereldschaal is dat een groot effect", zegt Heylen. De aanbodzijde hangt meer dan ooit af van wereldleider Vietnam, omdat landen als Angola, Ivoorkust, Ghana en Sierra Leone grotendeels met robustabonen zijn gestopt. Volgens de internationale koffieorganisatie ICO worden almaar meer Vietnamese robustabonen echter geweigerd in de havens van Antwerpen en Londen omwille van de povere kwaliteit.

De Belgische koffiedrinkers zullen de prijsstijgingen in beperkte mate voelen. België is traditioneel een arabicaland, robustakoffie wordt vooral in grootkeukens zoals ziekenhuizen geserveerd. Wel zullen de goedkoopste koffiemerken in de supermarkt duurder worden. Het Duitse Aldi, dat in eigen land een heuse koffieprijzenoorlog uitvecht met koffiespecialist Jacobs, zal waarschijnlijk niet anders kunnen dan zijn prijzen op te krikken, voorspelt Heylen. Ook in traditionele robustalanden zoals Frankrijk wordt koffie duurder.(MP)