Boerenbond en ABS vinden elkaar inzake lichtere varkens

De situatie in de varkenshouderij is zo prangend dat Boerenbond geen oplossingen uitsluit in de moeilijke zoektocht naar een uitweg uit de crisis. Een in detail uitgewerkt voorstel voor het lichter afleveren van varkens is door de organisatie op tafel gelegd op het kabinet van minister Schauvliege. De collega’s van het Algemeen Boerensyndicaat ijveren al langer voor deze ingrijpende vorm van aanbodbeheersing in de varkenshouderij. Boerenbond heeft lang zijn twijfels gehad bij de effectiviteit daarvan en kwam daarom met andere voorstellen zoals Europese subsidies voor export en private opslag. Dat aanbodbeheersing nu wel weet te overtuigen, komt doordat er een collectief Europees verhaal van gemaakt wordt: een EU-premie voor alle varkensboeren in Europa die een tijd lang vrijwillig tien procent van hun dieren laten slachten op 85 procent van het gemiddelde slachtgewicht.

Er moet iets gebeuren voor de noodlijdende varkenssector, maar wat? Het jongste voorstel is een premie voor de boer om een beperkte hoeveelheid varkens lichter te slachten. Aanbodbeheersing door lichtere varkens af te leveren aan de slachthuizen wordt al langer geopperd door het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) maar ditmaal komt het voorstel van Boerenbond.

Adviseur dierlijke veredeling Bert Bohnen zegt daarover in ledenblad Boer&Tuinder het volgende: “Er wordt al een tijdje op het terrein gegoocheld met het idee dat varkens vrijwillig lichter slachten deels een oplossing kan zijn. Principieel is dat juist, maar iedereen kijkt naar iedereen en praat erover, in de hoop dat een ander het doet en er gebeurt niets. Daarom legde Boerenbond gisteren een concreet voorstel op tafel om een tijd lang vrijwillig 10 procent van de varkens op 85 procent van het lidstaatgemiddelde te slachten, mits de varkenshouder daar een EU-premie voor krijgt per varken.”

Voor Boerenbond is het evident dat dit Europees moet gebeuren. Om ervoor te zorgen dat een plots hoger aanbod bij zo’n aanpak de markt niet totaal zou ontwrichten, wordt flankerende steun voor private opslag gevraagd voor het equivalent van die hoeveelheid vlees. Het kabinet overlegt met de landbouworganisaties en slachthuizen om te kijken of zo’n regeling in de praktijk uitvoerbaar, maar vooral ook controleerbaar is. Bij de slachthuizen is de animo minder groot in de wetenschap dat de slachtkosten voor een licht en een zwaar varken dezelfde zijn.

Het Boerenbond-voorstel wordt met open armen onthaald door het Algemeen Boerensyndicaat. “Ondertussen is het twee jaar geleden dat we op het ketenoverleg geijverd hebben voor productiebeheersing. Toen met het idee om het eerst in eigen land op poten te zetten, bij wijze van goed voorbeeld, om de oplossing vervolgens te ‘exporteren’ naar de rest van Europa”, zegt Luc Van Dommelen, de varkensspecialist van het Algemeen Boerensyndicaat. “Lange tijd stonden we daar alleen mee maar het besef dat er te veel varkens zijn en lichtere vleesvarkens afleveren een maatregel is die dat snel en efficiënt kan verhelpen, volgt nu.” Vies van aanbodbeheersing is Boerenbond niet want reeds in september was er het voorstel om het vlees van speenvarkens op de markt te brengen in plaats van de biggen vet te mesten tot vleesvarkens.

Door productiebeheersing als maatregel meteen naar EU-niveau te tillen, vermijdt de varkenshouderij in onze regio dat andere varkens producerende landen ‘in het gat duiken’. Het zal er nu op aan komen om steun voor het voorstel te verzamelen bij de andere lidstaten, in de eerste plaats bij belangrijke exporteurs van varkensvlees zoals Duitsland. Daarvoor rekenen ABS en Boerenbond op Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege, die het voorstel meeneemt naar de Europese Landbouwraad begin deze week. Tot hiertoe werd de vraag voor EU-steun aan de varkenssector steeds afgeblokt door lidstaten als Denemarken en Duitsland en door de Europese Commissie, maar in ons land is de vastberadenheid groot om de druk op te voeren en de problemen van varkensboeren keer op keer op de Europese agenda te zetten.

Met de feestdagen en januari in aantocht breken volgens Boerenbond moeilijke tijden aan tot in februari. Ieder jaar laten de varkensprijzen het in deze periode van het jaar immers afweten. Van Dommelen, die zelf een varkensbedrijf in Turnhout uitbaat, benadrukt dat varkenshouders echt niet meer weten van welk hout pijlen maken. “Een oplossing moet er dus snel komen en de middelen die daarvoor uitgetrokken worden, moeten bij de boer terechtkomen”, zegt hij. “Bij exportrestituties en steun voor private opslag is dat niet het geval, al doen zulke maatregelen de markt wel aantrekken.”

Eerder dit jaar riep ABS op om met de eindejaarperiode geen varkens af te leveren aan de slachthuizen, en in de aanloop daar naartoe alvast lichtere varkens te verkopen. Volgens Van Dommelen zijn een aantal ABS-leden daar graag toe bereid maar worden hun intenties dikwijls afgeblokt door de slachthuizen die een levering van lichte varkens uitstellen. “Je kan als varkensboer wel willen, maar als het slachthuis de dieren niet komt halen dan houdt het op. Toch zal de komende twee weken een effect op het aanbod voelbaar zijn door onze oproep.”