"Waakzaamheid voor varkenspest blijft geboden"

Tien jaar geleden vond de laatste uibraak plaats van klassieke varkenspest in ons land. Volgens het jongste nummer van het vakblad Varkensbedrijf is de kans op insleep in ons land aanzienlijk verminderd ten opzichte van vroeger. De invoer van biggen uit Duitsland is sterk gedaald en wordt strikter gecontroleerd. De eisen voor de ontsmetting van veetransportwagens zijn ook strenger geworden. Toch blijft waakzaamheid geboden, want een vroege detectie van de ziekte is cruciaal bij een eventuele uitbraak.

Klassieke varkenspest is één van de meest besmettelijke varkensziekten en komt voor bij zowel gedomesticeerde varkens als wilde everzwijnen. Tot de jaren tachtig werd de ziekte in Europa onder controle gehouden door verplichte vaccinatie. De vaccinatieplicht werd in 1992 in de hele Europese Unie afgeschaft.

De zwaarste uitbraak van varkenspest deed zich in 1997 voor in Nederland. De oorzaak was vermoedelijk een terugkerende varkenstransportwagen uit Duitsland die slecht was ontsmet. De uitbraak breidde zich naast Italië en Spanje ook naar ons land uit. In België bleven de gevolgen eerder beperkt, zeker in vergelijking met Nederland waar in totaal 429 geïnfecteerde bedrijven werden opgespoord en volledig geruimd. In een tijdsspanne van 13 maanden werden in totaal meer dan 12 miljoen varkens vernietigd, in de meeste gevallen ging het om preventieve ruimingen.

De jongste jaren doen uitbraken van varkenspest zich in West-Europa nog uitsluitend voor bij everzwijnen. Vorig jaar werden in Duitsland nog acht haarden vastgesteld, en ook in Frankrijk is de toestand niet helemaal onder controle. Momenteel wordt de ziekte ook nog gedetecteerd op hobbybedrijven in Roemenië en in mindere mate Bulgarije. In die landen werden dit jaar al respectievelijk 137 en 3 uitbraken bij varkens vastgesteld. Ook de Russische regio aan de Zwarte Zee is een risicozone. Sporadisch worden ook in Albanië nog uitbraken gerapporteerd. In deze gebieden worden de varkens vaak buiten gehuisvest, waardoor de dieren mogelijk in contact komen met everzwijnen.

Om de economische impact van een uitbraak in de commerciële varkenshouderij te beperken, is de tijdsduur vooraleer de eerste haard wordt vastgesteld van cruciaal belang. In 1997 was deze periode in ons land vrij kort omdat er sprake was van een verhoogde waakzaamheid na de problemen in Nederland. Daar duurde het ongeveer zes weken vooraleer de eerste haard gedetecteerd werd.(KS)