Niet enkel biotechnologische gewassen slikken kritiek

Europa staat sceptisch tegenover de introductie van genetisch gemodificeerde landbouwgewassen, terwijl de aanvaarding van biotechnologische toepassingen in de geneeskunde vlotter lijkt te verlopen. Of is dat toch niet zo? In De Standaard schrijft Kim De Rijck dat heel wat biotechnologische geneesmiddelen onverwachte reacties uitlokken. "Gaandeweg wordt duidelijk dat die krachtige en doelgerichte biotech-medicijnen niet zo onfeilbaar zijn als ze op het eerste gezicht lijken", luidt het.

In 2002 berichtten artsen over dertien patiënten in Frankrijk met een plotselinge extreme en zeldzame vorm van bloedarmoede. De nierpatiënten waren gebruikers van een biotechnologisch epo-preparaat. Epo is een eiwit dat de bloedaanmaak stimuleert. Plots lokte het ingespoten epo blijkbaar een tegenreactie uit, want in het bloed van de patiënten verschenen antilichaampjes die het lichaamseigen epo uitschakelden, waardoor hun bloedaanmaak naar een levensbedreigend laag niveau dook. Wetenschappers zijn nog altijd op zoek naar de precieze oorzaak van het voorval.

Volgens Daan Crommelin, hoofd van het farmaceutisch departement in Utrecht, kan het een kleine verandering in de samenstelling van de biotechnologische geneesmiddelen zijn die dit veroorzaakt. "Bij biotech-medicijnen worden de grote antilichamen in vorm gehouden door zwakke verbindingen en dat maakt hen kwetsbaar. Ze kunnen gemakkelijk veranderen of kapotgaan als men er niet zorgvuldig mee omgaat. Zo kan warmte eiwitten doen samenklonteren of kapotmaken, wat een onverwachte afweerreactie kan uitlokken".

Ondanks de onzekerheden werpen veel farmaceutische bedrijven zich voluit op de biotechnologie. De laatste vijf jaar is het aantal biotechnologische geneesmiddelen sterk gestegen, zowel bij nieuwe producten als bij producten die in ontwikkeling zijn. Die nieuwe producten bestaan meestal uit antilichamen.